عیدی و سنوات به چه کسانی تعلق می گیرد؟ به تمامی افرادی که مشمول قانون کار می شوند، حتی اگر یک روز در یک شرکت یا کارگاه کار کرده باشند، مشمول دریافت عیدی و سنوات می باشد.
اگر کارگر استعفا یا ترک کار کرده باشد، براساس روزهایی که کارکرد دشته به او عیدی و سنوات تعلق می گیرد. در قانون برای مرخصی استعلاجی و مرخصی زایمان نیز عیدی و سنوات در نظر گرفته شده است.
سنوات به چه کسانی تعلق می گیرد
فرقی نمی کند شخص داری قراداد دائمی باشد یا موقت یا پاره وقت، حتی فرق نمی کند که قرارداد کتبی باشد یا شفاهی، طبق قانون کار به تمامی کسانی که برای شخص دیگر کار می کند، به او سنوات تعلق می گیرد.
اگر کارفرما سنوات شما را پرداخت نمی کند، می توانید شکایت از کارفرما بابت سنوات را مطرح کنید، و اگر قرارداد شفاهی دارید، مقاله شکایت از کارفرما بدون قرارداد را مطالعه نمایید.
براساس ماده 21 قانون کار، قرارداد کار تنها در یکی از حالت های زیر به پایان می رسد :
- فوت کارگر: با فوت کارگر، قرارداد به خودی خود تمام می شود.
- بازنشستگی کارگر: زمانی که کارگر به سن و سابقه قانونی برای بازنشستگی برسد.
- ازکارافتادگی کلی کارگر: اگر کارگر به دلیلی (مثل بیماری یا حادثه) دیگر توانایی انجام هیچ کاری را نداشته باشد و ازکارافتاده کلی شناخته شود.
- انقضاء مدت قرارداد: در قراردادهای موقت، اگر تاریخ قرارداد تمام شود و تمدید نشود (مثلاً قرارداد یک ساله به پایان برسد).
- پایان کار در قراردادهای معین: اگر قرارداد برای انجام یک کار مشخص (مثلاً ساخت یک پروژه) بسته شده باشد، با تمام شدن آن کار، قرارداد هم تمام می شود.
- استعفای کارگر: کارگر می تواند استعفا دهد، اما باید از یک ماه قبل به صورت کتبی به کارفرما اعلام کند.
- فسخ قرارداد : اگر در متن قرارداد (با رعایت قوانین کار) شرایط خاصی برای فسخ پیش بینی شده باشد و آن شرایط اتفاق افتاده باشد.
حال براساس ماده ۲۴ قانون کار، هنگامی که قرارداد کار (به یکی از دلایل ماده ۲۱ که در بالا گفتیم) به پایان برسد، کارفرما مکلف است به کارگری که یک سال یا بیشتر در آن کارگاه کار کرده است، برای هر سال سابقه، معادل یک ماه آخرین حقوق را به عنوان سنوات پرداخت کند.
سنوات بعد از چند ماه تعلق میگیرد؟
برخلاف تصور بسیاری از کارفرمایان که فکر می کنند سنوات فقط به کارگرانی با بیش از یک سال سابقه تعلق می گیرد، حق سنوات حتی برای کارکردهای کمتر از یک سال (مثلا یک، دو یا چند ماه) نیز قانونی و الزامی است.
براساس رأی وحدت رویه شماره ۲۷۲۷ دیوان عدالت اداری، دیوان عدالت اداری در این رأی اعلام کرد که شرط یک سال کار در قانون کار، صرفا مبنایی برای محاسبه کامل یک ماه حقوق است، نه شرط تعلق گرفتن سنوات. دیوان مقرر کرد که:
- حق سنوات باید به همه کارگران مشمول قانون کار پرداخت شود، حتی اگر سابقه کار آنها کمتر از یک سال باشد.
- نحوه محاسبه برای افراد زیر یک سال، باید **به نسبت ایام کارکرد (به نسبت ماه ها و روزهایی که کار کرده اند) محاسبه و پرداخت شود.
آیا به ترک کار سنوات تعلق میگیرد
براساس بند های ۴ و ۵ دستورالعمل رای شماره ۱۳۴۷، ۱۳۴۸ و ۱۳۴۹ مورخ ۱۳۹۵/۱۲/۱۷ هیات عمومی دیوان عدالت اداری، در صورتی که کارگر ترک کار کند، به او سنوات تعلق می گیرد و کارفرما موظف است هنگام تسویه حساب سنوات کارگر را نیز پرداخت نماید و در صورت عدم پرداخت می توانید شکایت از کارفرما بابت عدم تسویه حساب را مطرح نماید.
قانون و شرایط عیدی و سنوات بعد از اخراج
براساس ماده 27 قانون کار، حتی اگر کارگر تخلف کرده باشد و اخراج او قانونی و با تأیید شورا انجام شود، کارفرما حق ندارد حقوق مالی او را نادیده بگیرد.
طبق ماده ۲۷، کارفرما موظف است علاوه بر تسویه کامل حقوق و مطالبات معوقه، حق سنوات کارگر اخراجی را نیز پرداخت کند. این مبلغ معادل یک ماه آخرین حقوق، به ازای هر سال سابقه کار است.
براساس ماده 165 قانون کار و تبصره این ماده قانون، در صورتی که کارگر شکایت از کارفرما بابت اخراج را مطرح نماید و در اداره کار موفق به گرفتن رای بازگشت به کار شود، اما کارگر قصد ندارد دیگر در آن کارگاه کار کند، کارفرما باید براساس سابقه کارگر، برای هر سال 45 روز مزد و حقوق پرداخت نماید.
فرق نمی کند شخص اخراج شده باشد، استعفا بدهد یا قراردادش تمام شده باشد، کارفرما تحت هر شرایطی مکلف است که تمامی مطالبات او را پرداخت نماید.
عیدی به چه کسانی تعلق میگیرد
تمامی کارگرانی که مشمول قانون کار هستند، براساس قانون کار به آنها عیدی تعلق می گیرد. نوع قرارداد در حق عیدی تفاوتی ایجاد نمی کند. این شامل موارد زیر است:
- کارگران با قرارداد دائم یا موقت.
- کارگران پروژه ای، فصلی، پاره وقت و ساعتی.
- کارگرانی که در طول سال استعفا داده اند، اخراج شده اند، بازنشسته شده اند یا فوت کرده اند.
- کارگرانی که در مرخصی استعلاجی یا مرخصی زایمان بوده اند؛ زیرا طبق ماده ۷۴ قانون کار، این ایام جزء سابقه کار کارگر محسوب شده و عیدی به آن تعلق می گیرد.
آیا عیدی به کمتر از یک سال تعلق میگیرد
براساس قانون کار، افرادی که کمتر از یک سال در مجموعه ای کار کرده اند به آنها عیدی تعلق می گیرد و مبنا محاسبه آن 60 روز مزد می باشد.
بر اساس تبصره یک ماده قانونی عیدی در قانون کار، مبلغ پرداختی به کارکنانی که کمتر از یک سال در کارگاه کار کرده اند، به نسبت ایام کارکرد در سال، و با احتساب شصت روز مزد به عنوان مبنا، محاسبه می گردد. بنابراین برای کارکرد کمتر از یک سال هم عیدی تعلق می گیرد.
حداکثر عیدی به چه کسانی تعلق می گیرد؟
حداقل عیدی معادل ۶۰ روز مزد روزانه کارگر می باشد.
حداکثر عیدی نباید از ۹۰ روز حداقل مزد روزانه کارگر عادی بیشتر شود.
اگر ۲ برابر حقوق پایه ماهانه یک کارگر (که حداقل عیدی اوست)، از سقف مجاز (یعنی ۳ برابر حداقل دستمزد وزارت کار) بیشتر شود، کارفرما از نظر قانونی تنها موظف به پرداخت همان «سقف عیدی» است و الزامی به پرداخت مبلغ بالاتر ندارد.
آیا به افراد بازنشسته عیدی و سنوات تعلق می گیرد
بله. افراد بازنشسته در صورتی که بابت عیدی یا سنوات شکایت از کارفرما را مطرح کنند می توانند رای مثبت را از اداره کار بگیرند.
عیدی و سنوات به چه کسانی تعلق نمی گیرد
افرادی که مشمول قانون کار نمی باشند، به آنها عیدی و سنوات تعلق نمی گیرد و در صورت شکایت از کارفرما بابت عیدی، شکایت آنها رد خواهد شد. حال این افراد عبارتند از :
- کارآموزانی که از طرف دانشگاه یا مدارس فنی و حرفه ای برای گذراندن دوره کارآموزی به کارگاه ها معرفی می شوند و حقوقی نیز دریافت نمی کنند.
- در صوزتی که بیمه بیکاری دریافت می کند.
- مدیر عامل و اعضای هیئت مدیره مشمول قانون کار نمی شوند.
- اتباع خارجی که بدون مجوز در ایران کار می کنند.
- در ماده 188 قانون کار، در کارگاه خانوادگی افراد درجه یک شامل قانون کار نمی شوند که پدر و مادر، فرزندان و همسر جزو طبقه اول محسوب می شود.
در نهایت اگر سوالی دارید، می توانید از وکیل اداره کار در تهران مجموعه سوال های خود را بپرسید یا از بخش نظرات همین پست سوال خود را مطرح کنید تا در کمترین زمان پاسخگو شما عزیزان باشند.
