تهمت رابطه نامشروع جرمی است که اخیرا در روابط اجتماعی و حتی فضای مجازی بسیار دیده می شود. در واقع وقتی شخصی، فرد دیگری را به داشتن رابطه نامشروع متهم می کند، ولی برای آن هیچ دلیل یا سند معتبری ندارد، مرتکب جرمی به نام تهمت و افتراء شده است.
اهمیت این موضوع در اصل از ارزشی که جامعه ی ایرانی برای آبرو و حیثیت انسان ها قائل می شود، نشات می گیرد.
قانون هم صراحتاً به افراد حق دفاع در برابر چنین تهمتی را داده است. طبق مواد قانون مجازات اسلامی با نسبت دادن چنین تهمتی به افراد، مرتکب یک جرم کیفری خواهیم شد که مجازات سنگینی دارد. بنابراین، فقط وکلا و حقوقدانان نیستند که باید مفهوم دقیق افترای رابطه نامشروع، نحوه اثبات و مجازات آن را بدانند، عموم مردم باید این مفاهیم را بشناسند.
تعریف تهمت رابطه نامشروع
تهمت رابطه نامشروع یعنی نسبت دادن رابطه یا مراوده جنسی غیرشرعی یا غیرقانونی به کسی، بدون توانایی اثبات آن.
این نوع اتهام، مصداق بارز جرم قذف یا افتراء است. مطابق ماده ۲۴۵ قانون مجازات اسلامی (کتاب پنجم، جرایم منافی عفت)، قذف ولو به اشاره و کنایه، به معنای نسبت دادن زنا یا لواط به شخصی دیگر است.
اگر شخصی بدون ارائه ی ادله ی معتبر و شرعی، دیگری را به داشتن رابطه نامشروع متهم کند در واقع به او تهمت زده است.
همچنین اگر این اتهام در قالب شایعه پراکنی، کامنت در شبکه های اجتماعی یا سخن در جمع مطرح شود طوری که باعث هتک حیثیت گردد، حتی اگر واژه ی «زنا» یا «لواط» به طور مستقیم استفاده نشده باشد، مشمول ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) می شود.
در این ماده بیان شده: «هر کس به وسیله ی اوراق چاپی، نوشتار، سخن یا هر وسیله ی دیگر به کسی نسبت عمل خلاف عفت یا هر جرم دیگر دهد بدون آن که بتواند آن را ثابت کند به مجازات تعزیری محکوم خواهد شد.»
تهمت رابطه نامشروع برای مجرم نشان دادن افراد
در رابطه نامشروع واقعی، دو نفر عمل منافی عفت انجام داده و در نتیجه مرتکب جرم می شوند؛ اما در تهمت رابطه نامشروع، اصلاً رابطه ای وجود نداشته و تنها اتهامی بی دلیل به فرد وارد آمده است. از این رو، شخصی که تهمت می زند، خودش مجرم محسوب می شود، نه فردی که اتهام متوجه اوست.
در مورد رابطه نامشروع واقعی، مواد ۶۳۷ تا ۶۴۰ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) به اعمالی مانند بوسه، تماس بدنی یا خلوت غیرمجاز بین زن و مرد نامَحرم پرداخته و برای آن ها مجازات هایی مانند شلاق تعزیری در نظر گرفته اند. اما اگر کسی بدون سند و مدرکی، چنین روابطی را به دیگری نسبت دهد، جرم او تهمت محسوب می شود.
اثبات رابطه نامشروع، یکی از سخت ترین و پیچیده ترین مسائل کیفری است که شما نیاز به مدارک و مستندات دارید. به شخصی که تهمت زده می شود، به خودی خود بی گناه است مگر خلافش را شخص شاکی اثبات نماید. پیشنهاد می کنیم مقاله ما در زمینه اثبات بی گناهی در رابطه نامشروع را مطالعه کنید.
مواد قانونی مرتبط با تهمت زدن رابطه نامشروع
در قانون مجازات اسلامی، چندین ماده وجود دارند که مستقیم یا غیرمستقیم درباره ی جرم تهمت داشتن رابطه نامشروع صحبت می کنند.
مثلاً ماده ۲۴۵ قذف (نسبت دادن زنا یا لواط به دیگری) را تعریف می کند. ماده ۲۴۶ شرط تحقق جرم تهمت را بیان کرده و تاکید کرده که باید نسبت به شخص معینی باشد. همچنین ماده ۲۵۰ بیان کرده که مجازات تهمت، حتی اگر به صورت غیرعلنی بوده، هشتاد ضربه شلاق است.
ماده ۶۹۷ نیز برای افتراء و تهمت های غیرمستقیم یا نسبت دادن اعمال خلاف اخلاق، مجازات تا دو سال حبس و تا ۷۴ ضربه شلاق تعیین کرده است.
در آخر ماده ۶۹۸ درباره ی نشر اکاذیب، یعنی پخش شایعات و مطالب خلاف واقع به قصد تشویش اذهان عمومی یا آسیب به حیثیت دیگران بحث کرده که مجازاتی مثل حبس (از دو ماه تا دو سال) یا جزای نقدی دارد.
این مواد، موضع صریح قانون را برای حمایت از آبرو و حیثیت انسانی نشان می دهند. بنابراین، چنین عملی ضمن آن که از نظر اخلاقی زشت است، جرم بزرگی نیز محسوب می شود.
شرایط تحقق جرم تهمت روابط نامشروع
برای اینکه بگوییم فردی از نظر قانونی مرتکب به جرم تهمت رابطه نامشروع شده، چندین شرط لازم است. اول اینکه تهمت را صریح یا ضمنی وارد آورده باشد.
دوم اینکه عمداً و حتی با وجود علم بر کذب بودن، تهمت زده است. سوم اینکه توان اثبات اتهام با دلایل شرعی یا قانونی را ندارد.
چهارم اینکه باعث هتک حیثیت فرد متهم شده؛ یعنی تهمت به آبرو، اعتبار یا موقعیت اجتماعی فرد مقابل آسیب زده است. اگر تمام این شرایط وجود دارد، جرم تهمت روابط نامشروع محقق شده و فرد شایعه پراکن یا متهم کننده، قابل پیگرد کیفری است.
نقش شکایت و اثبات در پرونده های تهمت رابطه نامشروع
برای این که جرم تهمت رابطه نامشروع، قابل پیگرد باشد، لازم است شخصی که به او تهمت زده شده در دادسرا رسما شکایت کند و نیاز به تنظیم شکواییه دارد که شکایت او آغاز شود که در بحث حقوق به آن شکواییه رابطه نامشروع نیز گفته می شود.
قاضی پس از بررسی ادله، مانند گزارش پلیس، پیامک ها، پست های شبکه اجتماعی یا شهادت شاهدان، تعیین می کند که آیا عمل تهمت رخ داده است یا خیر.
بر اساس رویه ی قضایی، اگر گوینده نتواند ادعای رابطه نامشروع را با ادله ی قطعی و شرعی (مثل چهار شاهد عادل یا علم قاضی) اثبات کند، عمل او تهمت و افترا تلقی می شود.
همچنین اگر تهمت در فضای مجازی انجام شود ( مثل درج در اینستاگرام یا پیام رسان ها )، مطابق قانون جرائم رایانه ای (مصوب ۱۳۸۸) می توان فرد مجرم را علاوه بر دلایل فوق، حتی به جرم «انتشار مطالب هتک آمیز» نیز تحت پیگرد قرار داد.
مجازات مرتکب تهمت روابط نامشروع
مطابق قانون مجازات اسلامی، فرد مرتکب جرم تهمت رابطه نامشروع، بسته به نوع اتهام در یکی از سه سطح زیر مجازات می شود:
- اگر تهمت زنا یا لواط (قذف صریح) زده: ۸۰ ضربه شلاق حدی
- در صورت تهمت به اعمال منافی عفت بدون لفظ زنا یا لواط: مطابق ماده ۶۹۷ تا ۷۴ ضربه شلاق یا دو سال حبس تعزیری
- شایعه پراکنی و انتشار مطالب دروغ در فضای عمومی یا مجازی: طبق ماده ۶۹۸ دو ماه تا دو سال حبس یا جزای نقدی
در تمام این مواد قانونی می بینیم که قانون گذار سعی دارد، آبروی انسان را در هر سطحی حفظ کند و راه را بر بی اخلاقی های اجتماعی ببندد.
راهکارهای حقوقی دفاع در برابر تهمت روابط نامشروع
اگر شما نیز قربانی چنین اتهامی شده اید، باید با خونسردی به شیوه ای که قانونی است، اقدام کنید. بهترین راه این است که شکواییه ای تنظیم و با وکیل رابطه نامشروع در تهران یا شهر محل خود همکاری کنید.
مدارکی مانند تصاویر از پیام ها، شاهدان حاضر و هر سندی از ادعای مطرح شده برای اثبات تهمت کافی است. دادگاه بر پایه ی اصل برائت (ماده ۳۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران)، فرد متهم به رابطه نامشروع را تا زمان اثبات جرم بی گناه می داند و در مقابل برای شخصی که تهمت زده، مجازات تعیین می کند. در نهایت، می توانید با اعاده حیثیت، خسارت معنوی یا حقوقی خود را مطالبه کنید.
سخن پایانی
تهمت رابطه نامشروع از منظر قانون، یکی از جرایم با مجازات سنگین، افتراست که زندگی و آبروی افراد را نابود می کند. قانون مجازات اسلامی که توجه ویژه ای به کرامت انسانی دارد، نسبت دادن غیراخلاقی چنین اتهامی را نمی پذیرد و آن را جرمی قابل پیگرد می داند.
همان طور که دیدیم، مواد ۲۴۵ تا ۲۵۰ و ۶۹۷ تا ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی به روشنی برای مجازات این رفتار تعیین تکلیف کرده اند.
اگر شما هم با چنین تهمت ناروایی مواجه هستید و دانشی درباره مفاهیم قانونی و برخورد درست با این موضوع ندارید، توصیه می کنیم با کارشناسان ما مشورت کنید. وکلای ما با دانش عمیق خود از جزئیات قانونی این قبیل اتهامات در کمال آرامش و با تسلط بر قانون از مسیر قضایی اقدام کرده و حق و آبروی شما را پاک و محفوظ نگه می دارند.
