جرم رابطه نامشروع در فضای مجازی

رابطه نامشروع در فضای مجازی، معضل نوظهوری است که با رواج شبکه های اجتماعی مانند اینستاگرام، تلگرام و … در جوامع مختلف از جمله ایران، رواج یافته است.

باید گفت رابطه نامشروع در فضای مجازی، مانند رابطه نامشروع پیامکی یا تلفنی جزوء اماره می باشد و در صورتی که قاضی در مورد رخ دادن رابطه نامشروع شک داشته باشد، به این موارد رجوع می کند و در صورتی که پیام های رد و بدل شده طبق نظر قاضی، خارج از عرف باشد، آنگاه حکم می دهد.

اینترنت و شبکه های اجتماعی مثل تیغ دولبه در کنار مزایای بی شمار خود، زمینه ساز بروز رفتارهایی شده اند که پیش از این عمدتا در دنیای واقعی معنا پیدا می کردند.

حال با ورود رابطه نامشروع به عرصه مجازی، سوالات متعددی در خصوص ابعاد حقوقی، اخلاقی و اجتماعی آن مطرح می شود. آیا برقراری رابطه نامشروع در بستر اینترنت و رد و بدل شدن پیام ها، تصاویر و ویدئوها از نظر قانونی جرم محسوب می شود؟ روش های اثبات رابطه نامشروع و دفاع در برابر چنین اتهامی چیست؟ این مقاله با تمرکز بر قوانین موجود در ایران از زوایای مختلف به بررسی جامع این پدیده می پردازد.

فضای مجازی و تغییر در ماهیت روابط انسانی

نمی توان منکر این شد که فضای مجازی، محدودیت های جغرافیایی و فیزیکی را از میان برداشته تا روابط افراد مختلف در سراسر دنیا آسان تر شود.

اما نباید فراموش کرد این تکنولوژی با وجود مزایای مثبتی که ایجاد می کند، زمینه ساز بروز روابطی می شود که با هنجارهای اخلاقی و قانونی جامعه فاصله دارند. در گذشته، رابطه نامشروع عمدتا به معنای ارتباط فیزیکی و جنسی خارج از چارچوب ازدواج بود. اما حالا با پیشرفت تکنولوژی، مصادیق جدیدی از این پدیده در فضای مجازی ظهور کرده اند که نیاز دارند دوباره و به دقت تبیین و بررسی شوند.

تعریف قانونی رابطه نامشروع در فضای مجازی

گرچه در قانون، تعریف صریح و جامعی از رابطه نامشروع در فضای مجازی وجود ندارد، اما می توان با استناد به مواد قانونی موجود، ابعاد حقوقی این معضل را تعیین نمود.

مثلا ماده ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی رابطه نامشروع را «کمتر از زنا» تعریف کرده و بیان می کند: «هرگاه زن و مردی که علقه زوجیت بین آنها نیست، مرتکب روابط نامشروع یا عمل منافی عفت غیر از زنا از قبیل تقبیل یا مضاجعه شوند به حداکثر نود و نه ضربه شلاق محکوم می شوند و اگر عمل با عنف و اکراه باشد فقط اکراه کننده تعزیر می شود.» این یعنی رابطه نامشروع بین زن و مردی برقرار می شود که رابطه ی قانونی همسری ندارند. چنین رابطه ای از نظر شرع و عرف جامعه ناپسند بوده و مجازات دارد.

در متن این ماده مثال هایی از روابط نامشروع زده شده مثل «تقبیل» یا بوسیدن و «مضاجعه»، یعنی خوابیدن یا تماس بدنی نزدیک با هم بدون دخول.

اما اگر ثابت شود یکی از طرفین تحت اعمال زور یا اجبار وارد رابطه شده فقط فردِ اجبارکننده مجازات می گردد. از این متن برداشت می شود که روابط نامشروع یا عمل منافی عفت، چیزی غیر از زنا است. مکالمات جنسی، تبادل تصاویر یا ویدئوهای جنسی بین دو نفر که زن و شوهر نیستند، تحت شمول این ماده قرار می گیرد.

همچنین پیشنهاد می کنیم مقاله دیگر ما با عنوان حکم خیانت زن به شوهر در فضای مجازی را مطالعه کنید.

رویکرد دادگاه ها درباره رابطه نامشروع در فضای مجازی

در حال حاضر، رویه قضایی واحدی در خصوص مصادیق رابطه نامشروع در فضای مجازی وجود ندارد. برخی حقوقدانان معتقدند که صرفا تبادل پیام های حاوی مضامین جنسی یا تصاویر مستهجن، بدون وجود تماس فیزیکی، مشمول ماده ۶۳۷ نمی شود.

آن ها این گونه روابط را نوعی «عمل منافی عفت» می دانند. اما حقوقدانان و قضات گاهی بر این باورند که با گسترش فضای مجازی و تاثیری که بر جامعه دارد، دامنه شمول این ماده باید گسترده تر شود. آنها معتقدند که ماهیت برخی از این مراودات در فضای مجازی، «روابط نامشروع» تلقی می شود و مشمول مجازات قرار می گیرد.

در ضمن فارغ از بحث رابطه نامشروع در فضای مجازی، مواد قانونی دیگری نیز وجود دارند که به روابط نامشروع مجازی ربط دارند.

مثلاً مواد ۷۴۲ و ۷۴۳ قانون جرایم رایانه ای (در کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی) معامله، تولید، نگهداری و انتشار محتوای مستهجن را جرم می شمارد.

ماده ۷۴۲ کسانی را که در فضای مجازی، محتویات مستهجن منتشر، توزیع یا معامله می کنند، مجرم می شمارد. این افراد طبق این ماده به حبس (حداقل نود و یک روز تا دو سال) یا جزای نقدی (از پنجاه میلیون ریال تا سیصد و سی میلیون ریال) یا هر دو مجازات، محکوم می شوند.

ماده ۷۴۳ نیز کسانی را که محتویات مستهجن تولید، ارسال، ذخیره یا نگهداری می نمایند به حبس (از نود و یک روز تا یکسال) یا جزای نقدی (از شصت و شش میلیون ریال تا دویست و شصت وچهار میلیون ریال) یا هر دو مجازات، محکوم می کند.

بنابراین، حتی اگر رابطه نامشروع در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی به خودی خود مشمول ماده ۶۳۷ قرار نگیرد، تولید، ارسال و نگهداری تصاویر یا ویدئوهای مستهجن که طی رابطه نامشروع مجازی رد و بدل می شوند، جرم محسوب شده و مجازات دارد.

پیامدهای اجتماعی و خانوادگی سکس چت

ارتباط نامشروع اینترنتی یا سکس چت فارغ از ابعاد حقوقی دارای پیامدهای اجتماعی و خانوادگی بسیار مخربی است. چنین روابطی مخصوصاً وقتی یکی از طرفین متأهل باشد، منجر به بی اعتمادی، خیانت و در آخر طلاق و از هم پاشیدن خانواده می شود.

در ضمن افرادی که درگیر این نوع روابط می شوند از عوارض روانی آن مانند اضطراب، افسردگی، احساس گناه و از دست دادن عزت نفس رنج می برند. علاوه بر این ها باید بدانید فضای مجازی، بهترین مکان برای سوءاستفاده از افراد است.

بسیار دیده شده که تصاویر یا فیلم شخصی فرد در جریان یک رابطه نامشروع آنلاین به دست کسی می افتد که از آن برای اخاذی یا آبروریزی طرف مقابل استفاده می کند. اعتیاد به فضای مجازی را هم نباید نادیده گرفت. برخی افراد به علت هیجان و جذابیت های کاذب این روابط به فضای مجازی و این گونه رفتارها معتاد شده و از زندگی واقعی خود فاصله می گیرند.

رویکردهای دادگاه درباره رابطه نامشروع در فضای مجازی

در پرونده های مرتبط با اتهام رابطه نامشروع در فضای مجازی، روندهایی وجود دارد که اغلب از دید عموم پنهان می مانند اما در محافل تخصصی حقوقی درباره آنها بحث می شود. مثلاً استفاده از ادله دیجیتال یکی از رایج ترین روش های اثبات یا دفاع در این نوع اتهامات است.

یعنی دادگاه تنها به خود متن پیام، عکس و فیلم اکتفا نکرده و تمام زنجیره استخراج، نگهداری و ارائه آن را ردیابی می کند. دادگاه درباره زمان ثبت و ذخیره داده ها (متادیتا)، آی پی، نوع دستگاه، امکان هک یا دسترسی غیرمجاز تحقیق کرده و حتی امکان ساخت اسکرین شات جعلی را کاملاً تخصصی زیر نظر می گیرد.

گاهی افراد فقط بخشی از یک گفت وگو را جدا می کنند و به دادگاه می دهند. آن ها عمداً طوری قبل و بعد مکالمه را حذف می کنند که معنای آن تغییر کرده و از آن به عنوان رابطه نامشروع برداشت شود. علاوه بر این خارج کردن یک پیام از زمان ارسال خود هم ترفندی دیگر است برای این که یک صحبت عادی را به عنوان رابطه نامشروع نشان دهند. در تحلیل های حقوقی این ترفندها به عنوان اصلی ترین روش های دفاع یا اثبات معرفی شده اند.

سخن پایانی

وکلای متخصص برای اثبات رابطه نامشروع در فضای مجازی از رویه هایی بهره می برند که برای افراد عادی کمتر شناخته شده است. مثلاً درخواست کارشناسی ادله الکترونیک می دهند یا به صلاحیت مرجع رسیدگی ایراد وارد می کنند.

اگر شما نیز متهم به چنین جرمی شده اید، لازم نیست ثابت کنید کاری انجام نداده اید، فقط کافیست ثابت کنید مدارک طرف مقابل کافی یا معتبر نیستند.

وکیل رابطه نامشروع در تهران آگاه می داند در چه مرحله ای باید سکوت کرد، چه زمانی باید لایحه فنی ارائه داد و چگونه باید بار اثبات را بردوش طرف مقابل گذاشت. وکلای ما که بر این روندهای پنهان تسلط دارند و دارای تجربه عملی در پرونده های مشابه هستند. بنابراین توصیه می کنیم با بهره گیری از دانش آن ها، پرونده خود را بدون ریسک های حقوقی و با موفقیت مختومه کنید.

در صورت نیاز به مشاوره حقوقی رابطه نامشروع، می توانید با شماره های داخل سایت تماس بگیرید و یا از قسمت نظرات سوال خود را مطرح کنید و منتظر بمانید تا وکیل آنلاین پاسخ شما را بدهند.