قانون کار برای کارگرانی که دارای شرابط عادی کار می باشند و اکثریت شمار کاگران را نیز تشکیل می دهند ۸ ساعت کار روزانه و ۴۴ ساعت کار در هفته پیش بینی شده است و ماده ۵۱ قانون کار به صورت کامل به این موضوع پرداخت است.
وضعیت جسمی بعضی از کارگران، نوع کار و وضعیت خاص کار آ»وزان سبب شده مستثنیاتی بر این اصل کلی وضع شود که عبارتند از :
کار های سخت و زیان آور
مشاغل سخت و زیان آور، عبارت است از کارهایی که با توجه به نوع کار و شرایطی که فعالیت کارگر در آن صورت می پذیرد، خستگی جسمی و روانی بیشتری نسبت به کارگری که در مشاغل معمولی فعالیت دارد، ببار آورد.
در قانون کار گفته شده که کارهایی که فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیوژیکی در محیط کار استاندارد های مورد نظر را نداشته باشد، که ممکن است عوارضی برای کارگر داشته باشد مشاغل سخت و زیان آور نامیده است.
براساس ماده ۵۲ قانون کار، ساعات کار چنینی کارگرانی ۶ ساعت در روز و ۳۶ ساعت در هفته می باشد و براساس ماده ۶۱ قانون کار، این افراد نباید اضافه کاری نداشته باشند و در صورت ارجاع تخلف محسوب می شود.
کارگر نوجوان
سن ۱۵ تا ۱۸ سال را قانون کارگر نوجوان می شناسد و ساعت کار آنها نیم ساعت کمتر از افراد معمولی است.
با این وصف ساعات کار روزانه کارگر نوجوان ۵/۷ ساعت و هفتگی ۴۱ ساعت ترتیب استفاده از این کسری با توافق کارگر و کارفرما خواهد بود.
موضوعی که اشاره شد مربوط به کارهای عادی است، نظر به اینکه ارجاع کار سخت و زیان آور به کارگر نوجوان ممنوع می باشد. لذا بحث پیرامون نیم ساعت کسری مذکور در مورد ۶ ساعت میزان کارکرد روزانه کارگران کارهای سخت و زیان آور منتفی می باشد.
در اینجا یاد آور میگردد نه تنها ارجاع کار سخت و زیان آور برای کارگر نوجوان ممنوع می باشد ارجاع اضافه کاری و همچنین کار در شب نیز برای چنین کارگرانی ممنوع بوده و تخطی از آن مستلزم تعقیب کیفری نیز می باشد.
کارآموز
بنا به تقسیم بندی که صورت گرفته کار آموزان دو دسته اند کارآموزان دسته دوم یعنی مشمولین بند ب ماده ۱۱۲ قانون کار، افرادی را در محدوده سنی ۱۵ تا ۱۸ سال شامل می شوند که به کار آموزی توأم با کار حداکثر به مدت سه سال اشتغال دارند ساعات کار این دسته از کارآموزان از ۶ ساعت در روز تجاوز نخواهد کرد.
کار نوبتی
کار نوبتی عبارت است از کاری که در طول ماه گردش دارد به نحوی که نوبتهای آن در صبح و عصر و شب واقع میشود در کار نوبتی ممکن است ساعات کار از ۸ ساعت در شبانه روز و ۴۴ ساعت در هفته تجاوز نمايد لكن جمع ساعات کار در چهار هفته متوالی نباید از ۱۷۶ ساعت تجاوز نماید.
قابل ذکر است کار شب به کاری اطلاق میشود که زمان آن بین ساعت ۲۲ تا ۶ بامداد قرار گیرد و سایر ساعات کارکرد کار روز محسوب می گردد، در ضمن به کار نوبتی علاوه بر مزد ثالث فوق العاده هایی تعلق می گیرد.
کار متناوب
یکی دیگر از مواردی که در آن محدودیت ساعات کاری را می توان تغییر داد و به عبارت دیگر ساعات کار را به نحوی تعیین کرد که از ۸ ساعت در روز یا سقف زمانی کارکرد هفته عدول نمود درکارهایی است که اصطلاحا آن را کار متناوب می گویند.
کارهای متناوب عبارت از کارهایی است که با توجه به نوع کار و شرایط انجام کار به چند بخش جدا از هم در روز تقسیم می شود. مثل کار کارگران نانوایی ها که در سه بخش صبح، ظهر وعصر به انجام می رسد.
براساس ماده ۵۴ قانون کار، کار متناوب کاری است که متوالی انجام نمی شود و در ساعت مشخصی در طول شبانه روز انجام می شود.
فواصل بین کار در اختیار کارگر است و ساعت کار، فواصل تناوب و نیز اضافه کاری از هنگام شروع تا خاتمه نباید جمعا از ۱۵ ساعت در شبانه روز بیشتر باشد.
اگر بیشتر از ساعت کار کردیم نتیجه چه می شود؟
اگر شما بیشتر از ساعات ذکر شده کار می کنید، ولی حقوق دریافتی پایه اداره کار می باشد و بابت آن اضافه کاری دریافت نمی کنید، برای احقاق حق خود باید شکایت از کارفرما را مطرح کنید.
بدین منظور باید از طریق سامانه جامع اداره کار شکایت خود را ثبت کنید که در صورت تمایل می توانید از وکیل اداره کار مجموعه ما کمک بگیرید و یا اگر برایتان هزینه وکیل سنگین است، با مشاوره حقوقی اداره کار جلو بروید و قدم به قدم با مشاوره حقوقی تلفنی یا آنلاین مراحل شکایت خود را پیش ببرید.
در دادیار ۲۴ براساس استان محل زندگی می توانید با وکیل مورد نظر خود مشاوره داشته باشید :
- وکیل اداره کار در تهران
- وکیل اداره کار در کرج
- وکیل اداره کار در اراک
- وکیل اداره کار در اصفهان
- وکیل اداره کار در قم
- وکیل اداره کار در قروین
- و……
