شوراهای اسلامی کار که بعد از انقلاب ۵۷ برمبنای قانون اساسی که توجه خاصی به نظام شورایی داشته است با سه هدف عمده بر اساس ماده ۱ قانون تشکیل شورای اسلامی، هماکری کارگران در تهیه و هماهنگی اجرای برنامه ها و افزایش میزان مشارکت به وجود آمده است.
شوراهای اسلامی کار قبل از انقلاب
تا قبل از انقلاب ۵۷ و براساس مقررات قانون کار مصوب ۱۳۳۷ و مواد ۲۵ الی ۲۹ تشکل های کارگری در قالب سندیکا، اتحادیه و کنفدراسیون فعالیت می کردند، که نحوه انتخاب و شرایط عوضیت، اداره و تشکیلات و مسائل مالی آنها براساس آیین نامه ای بود که به تصویب شورای عالی کار رسیده بود.
تا اردیبهشت ماه سال ۱۳۵۹ تعداد سندیکاها به سرعت در حال افزایش بود اما پس از آن عملا فعالیت سندیکاها متوقف شد و کارگران اقدام به ایجاد نشکل های دیگری به نام شورای اسلامی کار نمودند که این شوراها عملا جایگزین سندیکاهای قبلی شد.
تاسیس شوراهای اسلامی کار
براساس اصل ۱۰۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی، قانون شورای اسلامی کار در سال ۱۳۶۳ به تصویب مجلس رسید که تشکیل و عملکرد شوراهای اسلامی کار را براساس آن انجام می شود.
ماده ۱ : به منظور تامین قسط اسلامی و همکاری در تهیه برنامه ها و ایجاد هماهنگی در پیشرفت امور واحدهای تولیدی، صنعتی، کشاورزی و خدمات، شورایی مرکب از نمایندگان کارگران و کارکنان به انتخاب مجمع عمومی و نماینده مدیریت به نام شورای اسلامی کار تشکیل گردید.
اهداف شورای اسلامی کار
نقش شورای اسلامی کار از دو جنبه حائز اهمیت است : نقش نظارتی، برنامه ریزی است که بیشتر جنبه همکاری با مدریت در جهت پیشرفت کارهای اجرایی بوده و شورا به موازات فعالیت ها در سازمان نقش خود را ایفا می نماید. ایجاد زمینه همکاری و مشارکت کلزکنان با عنایت به اصل ۱۰۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی و مواد ۱ و ۱۵ قانون شوراهای اسلمای کار، وزارت کار موظف است در کلیه واحدهای تولیدی، صنعتی ، کشاورزی و خدمات که دارای بیش از ۳۵ نفر شاغل دائم هستند، شورا تشکیل دهد.
نظریه های مشورتی شوراها به مدیریت
- ساعت شروع و پایان کار و توزیع اوقات کار در هفته
- موعد، محل و نحوه پرداخت مزد و مزایا ( حق السعی )
- تخصیص مشاغل افراد
- تعیین نرخ های کارمزدی و پاداش های کارکنان براساس قوانین و آیین نامه های کار
- ترتیب استفاده فردی یا جمعی از انواع مرخصی ( مرخصی استحقاقی، مرخصی استعلاجی و مرخصی زایمان )
- اتخاذ تدابیر برای پیشگیری از حوادث و بیمارهای ناشی از کار
- تنظیم برنامه و سازماندهی خدمات اجتماعی مربوط به واحد
- تدوین ضوابط استفاده از خانه های سازمانی
ساختار سازمان شورای اسلامی کار
معمولا سایر تشکیلات کارگری از سه رکن تحت عنوان مجمع عمومی، هیئت مدیره و بازرسان تشکیل می شوند، اما شورای اسلامی کار تنها دو رکن عمده دارد که عبارتند از :
- مجمع عموی کارکنان واحد
- اعضای شورا
مجمع عمومی کارکنان واحد، عالی ترین رکن شورا محسوب می گردد و متشکل از کلیه کارگران و سایر کارکنان واحد که دارای تابعیت ایرانی هستند به استثنای مدیریت می باشد.
وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی کار
براساس ماده ۱۳ قانون تشکیل شوراهای اسلامی کار، وظایف شورا عبارتند از :
- ایجاد روحیه همکاری بین کارکنان واحد به منظور پیشرفت تسریع امور.
- همکاری با انجمن اسلامی در بالا بردن آگاهی کارکنان در زمینه های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی.
- بالا بردن آگاهی کارکنان در زمینه های اقتصادی، فنی و حرفه ای و نظایر آن.
- همکاری با مدیریت در تهیه برنامه ها به منظور پیشبرد امور واحد.
- بررسی شکایات کارکنان در مورد ناراسایی های واحد و پیگیری موارد حقه.
- تلاش در جهت کسترش امکانات رفاهی و حفظ حقوق قانون کارکنان واحد.
- همکاری و کوشش در بهبود شرایط کار و دستیبایی به میزان تولید پیش بینی شده در برنامه های تولیدی واحد.
سخن پایانی
شوراهای اسلامی کار، معمولا برای سازمان های دولتی می باشند که دارای بودجه می باشند و برای کارگاه ها، شرکت های کوچیک و بزرگ خصوصی، عملا کاربردی ندارد.
در نهایت این مقاله فقط جهت افزایش آگاهی شما می باشد و در صورتی که نیاز به مشاوره حقوقی دارید، می توانید با شماره های داخل سایت تماس بگیرید و جهت شکایت از کارفرما پیشنهاد می کنیم سوالات جواب داده شده در سوال از کارشناس اداره کار را مطالعه کنید.
