تنظیم شکواییه هنگامی که شما قصد دارید شکایتی مطرح کنید که در آن مجرم باید مجازات شود، به کار می آید.
شکواییه چیست؟
سردرگمی افراد هنگام وقوع جرم یا مشکل قانونی، امری طبیعی است. چرا که، نسبت به مسائل حقوقی آگاهی ندارند. در چنین شرایطی، این عدم اطلاع، خسارات جبران ناپذیری به دنبال دارد. در این مواقع، اولین گام تنظیم یک شکواییه اصولی و مستدل است. از همین اولین مرحله، باید دقیق عمل کرد تا پرونده به نتیجه مطلوب برسد. یک اشتباه، موانعی را برسرراه ایجاد می کند که روند کلی حل پرونده را مختل می کند.
در این مطلب، برای پیشگیری از این اتفاقات به شرح مفصل شکواییه و انواع آن، تفاوت آن با ابلاغ و دادخواست، چگونگی تنظیم شکواییه آن می پردازیم.
نحوه نوشتن و تنظیم شکواییه
اگر کسی علیه ما اقدامی مجرمانه انجام دهد، برای احقاق حق باید قانونی عمل کرد. مقام قضایی زمانی می تواند از حقوق ما دفاع کند که در چهارچوبی مشخص اقامه دعوی کنیم.
شکواییه متنی حقوقی که فرد شاکی، مراتب شکایت خود را از این طریق به مقام قضایی اعلام می کند. به موجب آن فرد مجرم تحت تعقیب قرار می گیرد و باید متحمل پرداخت ضرر و زیان شود. برخلاف تصور عموم، این یک نوشتن معمولی و عادی نیست؛ بلکه باید مطابق با ساختار خاصی انجام شود.
- ابتدا، باید مشخصات فرد شاکی به طور کامل و صحیح وارد شود. حداقل سن لازم برای طرح شکایت ۱۸ سال است.
- ثبت اطلاعات هویتی فرد خاطی
- تشخیص و ذکر صحیح عنوان اتهام، برای مثال کلاهبرداری. درصورتی که عنوان جرم با شرح ماوقع مطابقت نداشته باشد، امکان تغییر مسیر پرونده وجود دارد.
- قسمت مهم این نگارش، توضیح کامل و با جزئیات ماجرا است. درج تاریخ، مکان و نحوه وقوع جرم باید با جزئیات بیان شود.
- فرد شاکی باید ادله و مستندات خود مانند، نظریه کارشناسی، شهادت شاهدان، نظریه پزشکی قانونی و… را ضمیمه کند.
- در پایان، باید تقاضای خود از این طرح شکایت نامه را برای قاضی بیان کند.
تفاوت شکواییه و ابلاغیه
شکواییه، اعلام شکایت یک فرد از فرد دیگری به دلیل وقوع یک عمل مجرمانه است. در واقع، آن را اولین اقدام قانونی برای شروع دادرسی کیفری می دانند. در ابلاغیه، فرد بزهکار و بزه دیده هیچ نقش و جایگاهی ندارند. بلکه، دستگاه قضایی برای ابلاغ وقت دادگاه، احضاریه و صدور رأی به طرفین از این طریق اعلام رسمی می کند.
به بیان ساده، هنگام ثبت شکواییه برای شاکی ابلاغیه ثبت آن ارسال می شود و برای فرد متشکی عنه، احضاریه صادر می شود. این فرم هم مانند سایر برگه های حقوقی باید دربردارنده ی تمامی مشخصات طرفین دعوا، شماره پرونده، موضوع ابلاغ و مرجع صادر کننده باشد. با الکترونیکی شدن سامانه قضایی، ابلاغیه ها به صورت الکتریکی صادر می شوند. با این کار، در نهایت سرعت و دقت ابلاغ ها به افراد می رسد و احتمال خطا و اشتباه به صفر می رسد.
تفاوت شکواییه و دادخواست
شباهت زیاد دادخواست و شکواییه باعث می شود که موکلین آن ها را با یکدیگر اشتباه بگیرند. در مواردی هم که فرد بدون وکیل اقدام می کند این خطاها روند رسیدگی را به کلی مختل می کند. آگاهی از این مسائل برای هر فرد ضروری است؛ چرا که خواه ناخواه همه در زندگی با مشکلات حقوقی درگیر می شویم. در هر دو، فرد از دادگاه خواستار رسیدگی به مشکل را دارند. در اینجا تک تک این تفاوت ها را بیان می کنیم که عبارت اند از:
- در دادخواست، دعوای حقوقی جنبه خصوصی دارند که حقی از فرد ضایع شده است. در شکواییه، موضوع دعوای کیفری، وقوع جرمی است که علاوه بر جنبه خصوصی، وجه عمومی هم دارد.
- در دعاوی کیفری، دو طرف شاکی و متهم یا متشکی عنه داریم اما در دادخواست دو وجه خواهان و خوانده را داریم. موضوع پرونده در مورد اول، اتهام است در مورد بعدی، موضوع خواسته است.
- اگر فردی عملی کیفری انجام دهد دادگاه آن را مجازات می کند. درحالی که در دعاوی حقوقی، دادرس فرد را ملزم به پرداخت حق و ضرر و زیان آن می کند.
- عدم توجه متهم به احضاریه منجر می شود که با جلب حکم به اجبار در دادگاه حاضر شود. در دادخواست، عدم حضور فرد خوانده، صدور حکم غیابی را در پی دارد.
در صورتی که نیاز دارید در مورد دادخواست بیشتر بدانید یا نیاز دارید که وکیل برایتان انجام بدهد، مقاله تنظیم دادخواست می تواند برای شما عزیزان مفید باشد.
انواع شکواییه در نظام حقوقی
در جرایم کیفری سه جنبه مادی، معنوی و قانونی جرم اهمیت زیادی دارد که مطابق با این ارکان قاضی حکم می دهد. در جنبه مادی، رفتار فیزیکی و عینی بررسی می شود؛ اما در رکن معنوی، قصد و نیت متهم از عمدی و غیرعمدی بودن آن مهم است. رکن قانونی هم یعنی اینکه ارتکاب رفتار از نظر قانون جرم شناخته شود. شکواییه ها را براساس وقوع نوع جرم به دو دسته مالی و غیرمالی تقسیم می کنند.
- اختلاس، پولشویی، کلاهبرداری، ربا، تخریب اموال عمومی، قمار، خرید مال مسروقه و فروش مال غیر، خیانت در امانت
- تجارت مواد مخدر و مشروبات الکلی، قاچاق کالا، تولید و فروش غیرقانونی اسلحه، سرقت مسلحانه و غیرمسلحانه
- جرایم سیاسی، انتخاباتی، سایبری و رایانه ای، نظام مهندسی، نظام پزشکی، نظامی، تهدید امنیت ملی، جاسوسی، محاربه و فساد فی الارض
- توهین و تهدید، رابطه نامشروع، افترا، تجاوز به عنف، توهین به مقدسات، قسم و شهادت دروغ، فریب در ازدواج و اخاذی و موارد دیگر
برای شکایت باید کجا رفت؟
در ابتدا، فرد با مراجعه به پلیس آگاهی به عنوان شاکی جرمی را گزارش می دهد. درصورت عدم رضایت فرد متشاکی، پرونده به دادسرا ارجاع می شود. باتوجه به نوع جرم، دادسرای مخصوص تحقیقات اولیه را آغاز می کند. با اعلام نظر مثبت دادسرا بر وقوع جرم با رعایت تشریفات قانونی، پرونده به دادگاه کیفری ارسال می شود. در صورت صحت ادعای فرد، قاضی فرد متخلف را تحت تعقیب قرار می دهد. در پایان باید گفت؛ نقطه آغاز این فرایندها تنظیم شکواییه در دفاتر خدمات قضایی است. بدون انجام آن، دادرسی صورت نمی گیرد.
موارد مهم یا شرایط لازم در تنظیم شکواییه
طبق ماده ۶۸ آیین دادرسی، نوشتن یک شکواییه باید براساس چهارچوب مشخصی باشد. اولین شرط این است که عمل انجام شده در قانون جرم محسوب شود.
در صورت ادعای خلاف مورد و نشر اکاذب، به اتهام افترا و اعاده ی حیثیت فرد جریمه می شود. سپس، هویت شاکی مشخص باشد، در صورت وجود وکیل، ارائه وکالت نامه وی هم ضروری است. همچنین، مشخصات فردی متشکی عنه هم تا حدامکان ذکر شود.
تیر آخر برای موفقیت در پرونده، وجود مستندات و مدارک معتبر است که می تواند ادعاهای مطرح را اثبات کند. بدون وجود این دلایل، دادگاه هیچ پرونده ای را بررسی نمی کند.
اهمیت تنظیم شکواییه توسط وکیل
سرمایه گذاری همیشه مربوط به امور مالی نیست، انتخاب یک وکیل پایه یک دادگستری در روند رسیدگی هم سرمایه گذاری بر روی آینده است. اهمیت آن به گونه ای است که فرد قبل از هر اقدامی، باید به حقوقدان مراجعه کند. دلایل این انتخاب را می توان این گونه برشمرد:
- دانش و تجربه حقوقی: پیچ و خم مسائل کیفری ایجاب می کند که از فردی مسلط به این حوزه مشورت دریافت کرد. علم در کنار تخصص و تجارب عملی همچون پشتوانه ای استوار، نقش بسیار مهمی در رسیدن به نتایج مطلوب ایفا می کند. در دعاوی کیفری که بیشتر با جان و آبروی افراد مرتبط است این اهمیت دوچندان می شود.
- پیگیری مستمر: زمان طولانی رسیدگی به پرونده ها بسیار سخت و طاقت فرسا است. به طوری که بعضی از افراد در ادامه مسیر پشیمان می شوند. اما با انتخاب وکیل متخصص از این دغدغه نجات پیدا می کنید و تا حصول نتیجه او همراه و یاور شما است.
- صرفه جویی در وقت و هزینه: طی کردن مسیرهای قضایی برای افراد معمولی بسیار هزینه بر و وقت گیر است. علاوه براینکه تنش روانی و نگرانی های این کار هم افراد را خسته می کند. درحالی که دریافت یک راهنمایی کوچک از وکیل، از اصراف وقت و پول شما جلوگیری می کند.
- نگارش اصولی شکواییه: بسیاری از پرونده های کیفری که به نتیجه نمی رسند یا طولانی می شوند؛ به دلیل تنظیم اشتباه شکواییه است. عدم رعایت اصول خاص آن موجب رد دعاوی شما می شود.
سخن پایانی
تنظیم شکواییه یکی از مباحث تخصصی است که شروع شکایت کیفری با آن می باشد. شما برای اینکه بتوانید یک شکواییه خوب و تاثیر گذار آماده کنید، نیاز دارید که با وکیل کیفری که در این حوزه فعالیت و تجربه دارد، همکاری کنید.
جهت صحبت و یا اطلاعات بیشتر در مورد نوشتن شکواییه یا شکایت نامه می توانید با شماره های داخل سایت تماس بگیرید و بهترین وکیل تهران یا شهر خود مشاوره حقوقی داشته باشید.
