براساس ماده ۴۶ قانون کار، به کارگرانی که به موجب قرارداد یا موافقت بعدی به ماموریت های خارج از محل خدمت اعزام می شوند، حق ماموریت یا فوق العاده ماموریت تعلق می گیرد.
این فوق العاده نباید کمتر از مزد ثابت یا مزد مبنای روزانه کارگران باشد. همچنین کارفرما مکلف است وسیله با هزینه رفت و برگشت آنها را تامین نماید.
نکته ماموریت به موردی اطلاق می شود که کارگر برای انجام کار حداقل ۵۰ کیلومتر از محل کارگاه اصلی دور شود و یا ناگزیر باشد حداقل یک شب در محل ماموریت توقف نماید.
شرایط تعلق گرفتن حق ماموریت
حق ماموریت صرفا در مواردی به کارگر تعلق می گیرد که اعزام او واجد شرایط مقرر در ماده ۴۶ قانون کار و تبصره های آن باشد. به بیان دیگر، هر جابه جایی یا حضور در محل دیگر، الزاما ماموریت محسوب نمی شود.
بیشتر بخوانید : اگر در مورد بیمه سوالی دارید، وکیل بیمه تامین اجتماعی بهترین شخص بری گرفتن مشاوره حقوقی می باشد.
نخستین شرط، اعزام کارگر به خارج از محل خدمت اصلی است؛ یعنی محلی که به طور معمول کار خود را در آن انجام می دهد و در قرارداد کار یا رویه مستمر کارگاه به عنوان محل کار شناخته شده است.
شرط دوم، تحقق یکی از دو وضعیت زیر است:
- فاصله محل ماموریت از محل کارگاه اصلی حداقل ۵۰ کیلومتر باشد؛
- یا کارگر ناچار باشد برای انجام مأموریت، حداقل یک شب در محل مأموریت بماند.
علاوه بر این، مأموریت باید ماهیت موقت داشته باشد. بنابراین اگر کارگر برای مدت طولانی یا مستمر در محلی غیر از محل کار اصلی مستقر شود، این وضعیت از نظر مراجع حل اختلاف معمولاً مأموریت تلقی نمی شود، حتی اگر فاصله مکانی زیاد باشد.
برای مثال اگر محل کار اصلی کارگر تهران است و کارگر برای مدت نسبتا طولانی، مثلا یک ماه به بندرعباس اعزام می شود، اطلاق عنوان «حق ماموریت» از نظر حقوقی و اثبات آن کمی دشوار است؛ زیرا کارگر عملاً در محل جدید مستقر شده و مأموریت حالت کوتاه مدت ندارد.
در چنین مواردی، برای تنظیم صحیح قرارداد و پیشگیری از اختلافات کارگری، بهتر است به جای حق مأموریت از عناوین مزدی متناسب با شرایط محل خدمت استفاده شود؛ از جمله:
- فوق العاده بدی آب و هوا
- فوق العاده جذب
- یا فوق العاده محل خدمت
این عناوین با شرایط اقلیمی، فاصله جغرافیایی و دشواری محل کار تناسب بیشتری دارند و در رویه هیأت های تشخیص و حل اختلاف نیز قابل دفاع تر از حق مأموریت بلندمدت هستند و می توان با بیان موارد ذکر شده اثبات رابطه کارگری و کارفرمایی راحت تر خواهد بود.
هزینه اقامت و غذای کارگر در زمان ماموریت
به نقل از وکیل اداره کار در تهران، علاوه بر حق ماموریت پیش بینی شده در قانون کار، کارفرما مکلف است وسیله یا هزینه رفت و برگشت کارگران را تامین نماید.
در این قانون پرداخت هزینه غذا و اقامت به کارگران مامور پیش بینی نگردیده و پرداخت آن منطو به وجود عرف و روال در کارگاه است و در غیر اینصورت توافق طرفین نسبت به پرداخت هزینه های فوق ملاک عمل خواهد بود.
توجه داشته باشد که در ماموریت ها نیز کارگران مشمول استفاده از تعطیل هفتگی جمعه و تعطیلات رسمی قرار می گیرند.
محاسبه حق ماموریت در روز جمعه
توجه داشته باشید که ضریب جمعه کاری ۴۰ به یک می باشد، یعنی ۴۰ درصد مزد روزانه به کارگر تعلق می گیرد و این برای حق ماموریت نیز صدق می کند.
مقررات مربوط به ساعت کاری، و استفاده کارگران مشمول قانون کار از تعطیل هفتگی روز جمعه و تعطیلات رسمی، به دلیل عمومیت آن، شامل حال کارگرانی که در ماموریت خارج از محل کارگاه به سر می برند نیز می گردد.
به لحاظ اینکه کاگرانی که در ایام تعطیلات جمعه و رسمی در ماموریت باشند، ضمن اینکه از فوق العاده ماموریت برخوردار می شوند، در صورت اشتغال به کار در این ایام محق به دریافت فوق العاده کار در روز جمعه و اضافه کاری هم خواهند بود.
آیا در ماموریت ها می توان کارفرما را ملزم به پرداخت اضافه کاری نمود؟
اجبار کارفرما به پرداخت فوق العاده اضافه کاری به کارگری که به ماموریت اعزام می شود و در زمان ماموریت بنابر ماهیت موضوع ماموریت بیش از ساعات عادی کارگاه اشتغال بکار دارد، اصولا با عنایت به عدم نظارت کارفرما بر کار کارگر و ساعات کار او و نیز توجه به مسئله ارجاعی بودن کار اضافی به کارگر، فاقد مستند قانونی است، مگر اینکه در این باره در کارگاه عرفی موجود بوده و یا این که طرفین در خصوص پرداخت اضافه کاری بیش از انجام ماموریت به توافق رسیده و یا انجام وظیفه کارگر در کارگاه محل ماموریت به نحوی باشد که کارفرما بر ساعات کار وی نظارت داشته و کار اضافی مستقیما از سوی کارفرما یا نماینده وی به کارگر مامور ارجاع شده باشد.
نحوه محاسبه حق ماموریت کار پاره وقت
حق ماموریت اعم از اینکه کارگر مامور بصورت تمام وقت در استخدام کارفرما باشد یا پاره وقت در هر حال باید روزانه و براساس ساعات کار تمام وقت معمول و عادی روزانه یعنی ۷ ساعت و ۲۰ درقیقه در روز محاسبه و پرداخت شد.
نحوه محاسبه حق ماموریت با مثال
نحوه محاسبه حق ماموریت کاری بسیار راحت است و ما برای شما با یک مثال توضیح می دهیم که کامل برایتان قابل فهم باشد.
برای مثال یک شخص از ساعت ۱۰ صبح از تاریخ ۱۶ دی از تهران که محل کار اصلی او بوده بر فرض به شهر قم می رود و در تاریخ ۲۰ ساعت ۱۱ صبح دویاره به تهران بر می گردد.
دقت داشته باشید شما از ساعتی که به سمت مقصد به عنوان ماموریت حرکت می کنید و تا زمانی که به کارگاه برگردید جزو ماموریت شما می شود. یعنی روزهای در ماموریت شما در این مثال ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹ و ۲۰ می باشد.
فرمول محاسبه بدین صورت است :
فوق العاده ماموریت ماهانه = مبلغ فوق العاده ماموریت روزانه ۱۴۰۴ × تعداد روز ماموریت
براساس قانون کار مزد روزانه ۳,۴۶۳,۶۵۶ ریال می باشد و شما باید این مبلغ را در روزهایی که در ماموریت هستید ضرب کنید.
ریال ۱۷،۳۱۸،۲۸۰ = ۳,۴۶۳,۶۵۶ × ۵
حداکثر مدت زمان ماموریت چقدر است؟
اینکه شما چند روز در ماه به ماموریت بروید، کاملا بستگی به توافق دو طرف دارد و تنظیم قرارداد کاری که صورت گرفته است. کارگر و کارفرما براساس توافقی که انجام می دهند، شخص کارگر می تواند به ماموریت برود.
سخن پایانی
در نهایت اگر شما حق ماموریت خود را نگرفته اید و قصد دارید شکایت از کارفرما را مطرح کنید، باید این را بدانید که دریافت مزد ماموریت حق شما می باشد و با شکایت از طریق اداره کار، می توانید به حق و حقوق خود برسید.
اگر در مورد این موضوع سوالی دارید می توایند از بخش نظرات همین مقاله آن را مطرح کنید تا کارشناسان اداره کار ما پاسخ شما را بدهند و یا می توایند با شماره های داخل سایت تماس بگیرید و سوال از کارشناس اداره کار را مطرح کنید.
