کار در روزی که تعطیل رسمی است از همان ساعت اول به عنوان اضافه کار تلقی و برای هر ساعت آن فوق العاده ای معادل 40 درصد اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی باید پرداخت شود که تعطیل کاری نام دارد.
بدیهی است چنانچه بر اساس عرف و روال کارگاه فوق العاده اضافه کار پرداختی در روزهای تعطیل رسمی بیش از میزان اخیر الذکر بوده باشد، عرف و روال مذکور کماکان معتبر و لازم الرعایه می باشد.
تعطیل کاری چیست؟
در تقویم رسمی روزهایی که تعطیل می باشد را تعطبلات رسمی می گویند و در صورتی که کارگر در این روزها مشغول بکار شود، به او تعطیل کاری تعلق می گرد و باید اضافه کاری مروبوط به روز تعطیل به آنها تعلق گیرد.
تعریف تعطیل کاری در قانون کار
در قانون کار ، اصل بر این است که کارگر در روزهای تعطیل رسمی مشغول به کار نیست و او نیز تعطیل می باشد و از این روزها به عنوان زمان استراحت استفاده کند. بر اساس تحلیل وکیل اداره کار در تهران ، مواد ۶۲ و ۶۳ قانون کار، روز جمعه به عنوان تعطیل هفتگی به همراه مزد شناخته می شود و علاوه بر آن، تعطیلات رسمی کشور نیز جزء روزهایی هستند که کارفرما حق الزام کارگر به اشتغال در آن ها را ندارد؛ مگر در موارد خاص و با رعایت ضوابط قانونی.
از سوی دیگر، ماده ۵۱ قانون کار مفهوم «ساعت موظفی» را مشخص می کند. ساعت موظفی همان ساعات قانونی کار است که حداکثر ۴۴ ساعت در هفته تعیین شده و مبنای محاسبه اضافه کاری، تعطیل کاری و سایر فوق العاده های مزدی محسوب می شود. ارتباط تعطیل کاری با ساعت موظفی از این جهت اهمیت دارد که هر ساعتی از کار که خارج از این چارچوب و در روز تعطیل رسمی انجام شود، ذاتاً کار مازاد بر ساعات موظفی تلقی می گردد و جمعه کاری نیز از این قانون مستثنی نیست.
به بیان ساده، وقتی کارگری در یک روز تعطیل رسمی مشغول به کار می شود، حتی اگر تعداد ساعات کار او کمتر از ساعات عادی روزانه باشد، این کار از همان ساعت اول، اضافه بر ساعت موظفی محسوب شده و عنوان «تعطیل کاری» به خود می گیرد.
براساس تفسیر این ماده توسط کارشناسان دادیار 24، انجام کار اضافه بر ساعات عادی مستلزم پرداخت فوق العاده ای معادل ۴۰ درصد بیش از مزد هر ساعت کار عادی است. چون کار در روز تعطیل رسمی ذاتا اضافه کاری محسوب می شود، این فوق العاده ۴۰ درصدی به تعطیل کاری نیز تعلق می گیرد.
مثال ساده:
فرض کنید مزد هر ساعت کار عادی یک کارگر 200 هزار تومان است.
اگر این کارگر در یک روز تعطیل رسمی، 5 ساعت مشغول به کار شود:
مزد هر ساعت تعطیل کاری : 200 + 40%= 240 هزار تومان
مجموع دریافتی برای ۵ ساعت تعطیل کاری : 240 × 5 = 1200000 تومان
قبل از گفتن نحوه محاسبه تعطیل کاری، باید به این موضوع توجه داشته باشید که مبانی محاسبه این موضوع مزدی است که روزانه دریافت می کنید و این موضوع به حق السعی مربوط نمی باشد.
یعنی تعطیل کاری ارتباطی به بن کارگری یا حق مسکن و تاهل ندارد.
تعطیل کاری = (مزد هرساعت عادی ×1.4) × تعداد ساعات کار در روز تعطیل
مثال کاربردی:
فرض کنید:
مزد روزانه کارگر: ۸۰۰,۰۰۰ تومان
ساعات کار روزانه: ۸ ساعت
ابتدا مزد ساعتی محاسبه می شود:
۸۰۰,۰۰۰÷۸=۱۰۰,۰۰۰تومان
حالا اگر کارگر در یک روز تعطیل رسمی ۶ ساعت کار کرده باشد:
۱۰۰,۰۰۰× ۱.۴ × ۶= ۸۴۰,۰۰۰ تومان
بنابراین، کارگر بابت ۶ ساعت تعطیل کاری، ۸۴۰ هزار تومان دریافت می کند؛ حتی اگر این ساعات کمتر از ساعات عادی روزانه باشد.نحوه محاسبه تعطیل کاری در قانون کار
مزد عدم کار کردن کارگران در روز تعطیل
روز جمعه، روز تعطیل هفتگی کارگران با استفاده از مزد می باشد، در امور مربوط به مدات عمومی نظیر آب، برق، اتوبوس رانی و یا در کارگاه هایی که حسب نوع یا ضرورت کار و یا توافق طرفین، به طور مستمر روز دیگری برای تعطیل تعیین شود، همان روز در حکم روز تعطیل هفتگی خواهد بود و به هر حال تعطیل یک روز معین در هفته اجباری است.
آیا تعطیل کاری اجباری است؟
مطابق قانون کار؛ کار کردن در روز تعطیل اجباری نیست و بستگی به توافق کارفرما و کارگر دارد. در صورت داشتن توافق و کار کردن در روز جمعه، کارگر باید یک روز در هفته تعطیل باشد.
سخن پایانی
در نهایت اگر شما تعطیل کاری انجام داده اید ولی همان حقوق اداره کار را دریافت کرده اید، برای شکایت از کارفرما باید از طریق سامانه جامع اقدام نمایید. برای این موضوع باید، شکایت از کارفرما بابت ساعت کاری مطرح شود که در صورت داشتن سوال، می توانید با شماره های داخل سایت تماس بگیرید و سوال از کارشناس اداره کار را مطرح نمایید.
