تبرئه از شرب خمر، یعنی دادگاه به دلیل کامل نبودن ادله اثبات یا به دلیل پذیرفته شدن توبه متهم پیش از اثبات جرم، حکم به بی گناهی فرد می دهد و او را از مجازات حد معاف می کند.
مصرف هرگونه نوشیدنی الکلی ( شرب خمر ) جرم محسوب می شود و مقدار آن در تعیین جرم اصلا مهم نیست و هر مقداری که باشد مجازات شرب خمر 80 ضربه شلاق حدی است.
تبرئه از شرب خمر زمانی رخ می دهد که شواهد قانونی قطعی برای اثبات جرم وجود نداشته باشد و دادگاه با صدور قرار منع تعقیب یا برائت، فرد را از تحمل مجازات سنگین حد (۸۰ ضربه شلاق) رها می کند. در این مقاله با هم بررسی خواهیم کرد که قانون چه مجازات هایی برای این جرم تعیین کرده، توبه و عفو چه شرایطی دارند و آیا این اتهام باعث ایجاد سوءپیشینه کیفری می شود یا خیر.
آیا تخفیف یا بخشودگی در شرب خمر ممکن است؟
جرایم حدی مثل شرب خمر، مجازات های ثابت دارند یعنی قاضی نمی تواند به دلخواه خود تعداد، نوع و میزان این مجازات را کم، زیاد، تبدیل یا حذف کند؛ مگر از طریق توبه یا عفو.
توبه قبل از اثبات جرم: اگر متهم پیش از اثبات جرم توبه کند و توبه نامه را به شعبه رسیدگی کننده ارائه دهد، باعث تخفیف یا از بین رفتن مجازات می شود.
توبه بعد از اقرار: قانون جدید تأکید دارد که اگر جرم با اقرار شخص ثابت شود و سپس توبه کند، دادگاه می تواند از رئیس قوه قضاییه درخواست عفو مجرم را بنماید.
عفو در مجازات حبس: اگر قاضی مجازات حبس در نظر گرفته باشد، پس از گذراندن حداقل یک سوم حبس (مثلاً ۳۳ روز)، متهم می تواند تقاضای آزادی مشروط کند. همچنین تحت شرایطی و با سپردن وثیقه، امکان درخواست مرخصی منتهی به آزادی نیز وجود دارد.
مجازات شراب خواری در قانون و شرع
در اسلام، مصرف نوشیدنی های حاوی الکل مطلقا حرام است. بر اساس فقه اسلامی و آیات قرآن، مجازات مصرف خمر ۸۰ ضربه شلاق است.
قانون مجازات اسلامی نیز دقیقا همین مسیر را طی کرده است. برای بار اول، دوم و سوم، اثبات شرب خمر ۸۰ ضربه شلاق به همراه دارد.
همچنین طبق ماده ۷۰۱ ، اگر شخصی به صورت علنی و در اماکن و معابر عمومی اقدام به مصرف الکل کند، علاوه بر مجازات حد (شلاق)، به ۲ تا ۶ ماه حبس تعزیری نیز محکوم می شود. اگر فردی پس از اقرار به شرب خمر جرم خود را انکار کند، جریمه نقدی نیز به مجازات شلاق او اضافه خواهد شد. یکی از راه های رایج اثبات این جرم در کلانتری، استفاده از تست الکل است.
توجه داشه باشید، انکار در جرم شرب خمر زمانی که قرائن و امارات ثابت کند که شما مصرف کرده اید، مجازات از حدی به تعزیری تغییر پیدا می کند.
وضعیت مجازات برای کودکان
اگر فردی که به سن قانونی نرسیده مرتکب این جرم شود، از آنجا که آگاهی کاملی از ماهیت شراب و مجازات آن ندارد، رویه متفاوت است. محکومیت های اطفال و نوجوانان فاقد آثار کیفری است؛ یعنی هیچ گونه سوءسابقه ای برای آینده آنها در سجل کیفری ثبت نخواهد شد.
دفاع در پرونده و نقش وکیل
علم قاضی یکی از راه های اثبات جرم در قانون است؛ بنابراین اگر از هر طریقی به قاضی ثابت شود که جرم رخ داده، حکم صادر می شود.
با توجه به محدود بودن دفعات اقرار و پیچیدگی مراحلی مثل ترخیص خودروی توقیف شده به دلیل شرب خمر ( رانندگی در یا سپردن وثیقه، سپردن روند کار به یک وکیل کیفری و وکیل مشروبات الکلی ضروری است. اگر ادله اثباتی علیه شما وجود نداشته باشد (مثلا تست الکل به تنهایی نتواند قاضی را قانع کند)، قانونا مشمول قرار منع تعقیب شده و تبرئه می شوید.
آیا شرب خمر سوءپیشینه کیفری دارد؟
یکی از بزرگترین نگرانی ها افراد و موکلین دادیار 24، بحث سابقه کیفری است:
اگر دادگاه ادله کافی نداشته باشد و تبرئه شوید: هیچ سوءپیشینه ای ثبت نمی شود.
در جرایمی مثل حمل و نگهداری مشروبات الکلی: اگر قاضی فقط حکم به جزای نقدی بدهد، سوءپیشینه کیفری نخواهید داشت.
اگر جرم شرب خمر اثبات شود و حکم شلاق اجرا گردد: به مدت ۲ سال سوءپیشینه در سجل کیفری شما ثبت خواهد شد که در این مدت برای مسائل استخدامی دچار مشکل می شوید.
توبه در نگهداری مشروبات
حتی در جرم نگهداری مشروبات الکلی، اگر متهم توبه کند، قاضی مختار است که مجازات را جاری کند یا از ولی امر مسلمین (مقام معظم رهبری) تقاضای عفو و بخشودگی نماید.
متن استاندارد یک توبه نامه برای ارائه به دادگاه به این شرح است:
“بسم الله الرحمن الرحیم
ریاست محترم دادگاه ………
احتراماً به استحضار می رساند، اینجانب ……… محکومِ پرونده شماره ……… با آگاهی واقعی از حرمت شرعی جرم ارتکابی و تنزل منزلت اجتماعی و انسانی خود، به شدت احساس ندامت و سرزنش اجتماعی دارم. اینجانب در راستای اصلاح خویش، از کرده خود پشیمانم و قلباً، زباناً و عملاً مبنی بر عدم تکرار آن، در پیشگاه خداوند غفور توبه نموده ام. لذا با اعلام آمادگی برای ادای توبه نزد مقام محترم قضایی و تقدیم این سوگندنامه، مستند به مواد ۱۱۴، ۱۱۵ و ۱۱۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲/۱، تقاضای سقوط مجازات را از آن مقام محترم دارم.”
سخن پایانی
تبرئه از شرب خمر معمولا اگر بار اول یا دومت باشد و توبه کنید، قاضی پرونده شما را می بخشد ولی اگر جرم شما سنگین تر باشد باید ادله موجود و مدارک بررسی شود که در این زمینه بهتر است با وکیل شهر خود مشاوره داشته باشید یا به صفحات زیر مراجعه کنید :
