شورای حل اختلاف یکی از نهادهای می باشد که به منظور کاهش مراجعه به دادگاه تاسیس شده است و زیر نظر قوه قضاییه فعالیت می کند.
شورای حل اختلاف به منظور صلح و سازش راه اندازی شده است که شما در صورتی که اقدام به شکایت کنید، در برخی دعاوی به این مرجع ارسال می شود و در صورتی که صلح و سازش صورت نگیرد، به دادگاه مربوطه پرونده را ارسال می کند.
صلاحیت شورای حل اختلاف چیست؟
براساس قانون تصویب شده سال 1402 توسط شوراها، این موضوع نیز تصویب شد که شورای حل اختلاف صلاحیت ندارد که رای صادر کند و فقط وظیفه آن صلح و سازش است و رای به نهاد جدیدی به نام دادگاه صلح واگذار شده است.
دقت داشته باشید شما در صورتی که برای دعاوی حقوقی، اقدام به تنظیم دادخواست می کنید، پرونده شما براساس موضوع پرونده، به شورای حل اختلاف ارسال می شود.
در مورد اینکه پرونده به شورا می رود یا خیر می توانید از وکیل پایه یک دادگستری سوال خود را بپرسید، که برای این منظور می توانید با شماره های داخل سایت پیام دهید یا به وکیل آنلاین پیام بدهید.
حال دعاوی که مربوط به شورای حل اختلاف می شود بدین صورت است که :
- دعاوی مربوط به اموال منقول که سقف آن 20 میلیون تومان می باشد.
- دعوای مربوط به تخلیه مستاجر ( سرقفلی و حق کسب و پیشه شامل این مورد نمی شود )
- اگر موضوع دعوا کاهش اجاره بها باشد ( این مورد نباید رابطه استیجاری دو طرف مشکل داشته باشند )
- گواهی انحصار وراثت و موارد مربوط به آن مثل تحریر ترکه یا مهر و موم ترکه و رفع آن
- اعسار از پرداخت محکوم به، به شرطی که خود شورا به موضوع یا عبارت دیگر اصل دعوا رسیدگی کرده باشد.
- استرداد جهیزیه، نفقه و مطالبه مهریه در صورتی که مشمول ماده 29 قانون حمایت خانواده نباشد.
- تامین دلیل
ساختار شورای حل اختلاف
تمامی شعب شورای حل اختلاف داری دو نفر عضو و یک نفر به عنوان علی البدل و یک رئیس می باشد. در برخی مواقع جهت اینکه، شورا وظایف خود را بهتر انجام دهد، توسط رئیس کل دادگستری استان یا معاون او یک نفر به عنوان مسئول دفتر قرار داده می شود که از طریق ابلاغ مشخص می شود.
نهاد شورای حل اختلاف برای پیشبرد فرآیندهای قانونی خود و نظارت بر روند اجرای صحیح قانون، از حضور قضات دادگستری بهره می برد. قاضی شورای حل اختلاف وظیفه دارد بر روند سازش میان طرفین دعوا نظارت کرده و فرآیندهای ارجاعی را مدیریت کند.
با توجه به تغییرات قانونی سال های اخیر، نقش قضات در این نهاد بیشتر جنبه هدایتی، تایید گزارش های اصلاحی و هدایت پرونده ها به سمت مراجع قضایی جدید مانند دادگاه صلح دارد. حضور یک قاضی با تجربه در شورا تضمین می کند که تمامی اقدامات اعضا در چارچوب قوانین کشور و با رعایت کامل حقوق شهروندی طرفین پرونده انجام شود.
برای اینکه فردی بتواند به عنوان قاضی در شورای حل اختلاف فعالیت کند، باید شرایط زیر را دارا باشد:
- داشتن تابعیت جمهوری اسلامی ایران و تدین به دین مبین اسلام؛
- دارا بودن مدرک تحصیلی معتبر کارشناسی یا بالاتر در رشته های حقوق، فقه و مبانی حقوق اسلامی یا تحصیلات حوزوی معادل؛
- موفقیت در آزمون های گزینش، مصاحبه های علمی و دوره های کارآموزی قضایی؛
- داشتن سلامت جسمی و روانی لازم برای انجام وظایف حساس قضایی؛
- التزام عملی به قانون اساسی و نداشتن پیشینه کیفری موثر؛
- برخوردار بودن از حسن شهرت، امانت داری و عدالت در رفتار و زندگی شخصی.
صلاحیت کیفری شوراهای حل اختلاف
وقتی صحبت از مسائل جزایی و جرم به میان می آید، خیلی از افراد تصور می کنند، شورای حل اختلاف اصلا نباید به این حوزه ها ورود کند. اما واقعیت این است که شورا در بخش کیفری نیز صلاحیت دارد، منتها این صلاحیت صرفا به جرایم تعزیری سبک ( جرایم درجه ۸ ) محدود می شود و هدف اصلی در اینجا هم، چیزی جز ایجاد صلح و آشتی میان شاکی و مشتکی عنه نیست.
اگر بخواهیم برای این موضوع چند مثال بزنیم، مواردی مانند توهین های ساده، تهدیدهای کم اهمیت، فحاشی، درگیری های لفظی جزئی و یا برخی تصادفات رانندگی که جراحات بسیار سطحی دارند، در دایره صلاحیت شورا قرار می گیرند. در این گونه موارد، اعضای شورا تمام تلاش خود را به کار می بندند تا با پادرمیانی، رضایت شاکی را جلب کنند و پرونده بدون نیاز به صدور حکم مجازات بسته شود.
حالا سوال مهم این است که اگر ما برای این دسته از جرایم اقدام به تنظیم شکواییه کنیم، پرونده مستقیما به دادگاه می رود یا ابتدا راهی شورای حل اختلاف می شود؟
در سیستم قضایی، روند کار به این صورت است که شما ابتدا باید شکواییه خود را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید. این شکواییه ابتدا به دادسرا یا مراجع صالح ارجاع داده می شود، اما مقامات قضایی با توجه به نوع جرم و سبک بودن آن، پرونده را ابتدا به شورای حل اختلاف می فرستند تا شانس صلح و سازش ارزیابی شود.
شورا مهلت مشخصی برای آشتی دادن طرفین دارد؛ اگر در این مدت سازش برقرار شد، گزارش آن تنظیم و پرونده مختومه می شود، اما اگر یکی از طرفین کوتاه نیامد و صلح انجام نشد، پرونده بدون هیچ معطلی و به صورت مستقیم جهت رسیدگی کیفری و صدور رای به دادگاه ارسال خواهد شد.
سخن پایانی
در این مقاله سعی کردیم برایتان شورای حل اختلاف را توضیح دهیم و بگوییم که چه صلاحیتی دارد. ما در دیگر مقالات مانند مراحل شکایت در شورای حل اختلاف، به صورت کامل به دیگر موضوعات شورای حل اختلاف پرداخته ایم.
در صورتی که نیاز به مشاوره حقوقی دارید، می توانید با شماره های داخل سایت تماس بگیرید و تمامی سوالات خود را از وکلای مجرب ما بپرسد.
