شکایت از کارفرما بابت اخراج زمانی که شما قرارداد دارید و هنوز اعتبار دارد و یا مدت طولانی است که در آن کارگاه یا شرکت مشغول به کار بوده اید و بی دلیل از محل کار خود اخراج شده اید، مطرح می شود.
طبق قانون کار، قرارداد کار تنها در موارد محدودی فسخ می شود و کارفرما حق ندارد به صورت خودسرانه و بدون دلیل موجه، به همکاری با کارگر پایان دهد. در این مقاله، تمامی ابعاد حقوقی شکایت از کارفرما بابت اخراج، از مراحل ثبت دادخواست تا نحوه بازگشت به کار و دریافت حق و حقوق به صورت کامل توضیح می دهیم.
در صورت اخراج از کار چه باید کرد؟
اولین قدم پس از شنیدن خبر اخراج، حفظ آرامش و اجتناب از بروز رفتارهایی است که ممکن است بعدا علیه شما در اداره کار یا دادگاه استفاده شود ( مانند ترک خودسرانه محل کار قبل از پایان ساعت کاری یا درگیری لفظی و فیزیکی).
- جمع آوری مستندات: قبل از خروج از محل کار، سعی کنید نامه های اداری، کپی قرارداد و هر مدرکی که نشان دهنده حضور شماست را بردارید.
- دریافت نامه اخراج: اگر کارفرما کتبا شما را اخراج کرده، حتما یک نسخه از آن را داشته باشید. اگر اخراج شفاهی است، با ارسال یک اظهارنامه رسمی از طریق دفاتر خدمات قضایی، وضعیت خود را تثبیت کنید.
- عدم امضای تسویه حساب صوری: هرگز برگه ای را که در آن قید شده “تمامی حقوق و مزایا را دریافت کرده اید” (در حالیکه هنوز مبلغی دریافت نکرده اید) امضا نکنید. البته با امضا آن مشکلی به وجود نمی آید و کارفرما باید ثابت کند که پرداختی داشته است.
مهلت شکایت از کارفرما پس از اخراج
زمان ثبت شکایت در این قبیل پرونده ها، حیاتی ترین عامل در تعیین شکست یا پیروزی است.
- مهلت 30 روزه برای بیمه بیکاری: اگر قصد دارید از مقرری بیمه بیکاری استفاده کنید، بایستی حداکثر ظرف 30 روز از تاریخ اخراج، شکایت خود را ثبت کنید.
- مهلت برای سایر مطالبات: برای دریافت سنوات و مرخصی های ذخیره شده، محدودیت زمانی خاصی وجود ندارد، اما برای “بازگشت به کار”، باید از قبل از پایان 30 روز باشد.
مراحل و نحوه شکایت از کارفرما بابت اخراج
فرایند شکایت امروزه کاملا به صورت الکترونیکی صورت می گیرد:
- ثبت نام در سامانه جامع روابط کار: ابتدا بایستی احراز هویت شده و در سایت mcls.gov.ir حساب کاربری بسازید.
- ثبت دادخواست، با کمک یک وکیل اداره کار، دادخواستی با موضوع شکایت نوشته و از طریق سامانه ثبت کنید.
- جلسه تشخیص: پس از ابلاغ وقت، در جلسه اداره کار حاضر شده و دلایل غیرقانونی بودن اخراج را بیان کنید.
- جلسه حل اختلاف: در صورت اعتراض هر یک از طرفین به رای اولیه، پرونده به هیئت حل اختلاف ارجاع می شود.
مدارک لازم برای شکایت از کارفرما بابت اخراج
بدون مدرک، ادعای شما در اداره کار شنیده نخواهد شد. مهم ترین مدارک نیز عبارتند از:
- پرینت سوابق بیمه تامین اجتماعی
- اصل یا کپی قراداد کار (در صورت وجود)
- فیش حقوقی یا پرینت واریزی های بانکی
- نامه اخراج یا برگه ترک کار توسط کارفرما
نمونه متن شکایت از کارفرما بابت اخراج
در این بخش از نوشتار یک نمونه متن مناسب برای شکایت از کارفرما برای شما تهیه شده است:
ریاست محترم اداره کار و رفاه اجتماعی؛ اینجانب…. با سابقه…سال در شرکت…. مشغول به کار بوده ام. متاسفانه کارفرما در تاریخ…..بدون هیچ گونه تذکر قبلی و بدون دلیل موجه قانونی، مانع از حضور بنده در محل کار شده و اینجانب را اخراج کرده است. لذا با استناد به ماده 20 قانون کار، تقاضای صدور حکم بازگشت به کار و پرداخت حقوق و مزایای ایام بلاتکلیفی به کار و پرداخت حقوق و مزایای ایام بلاتکلیفی و سایر معوقات قانونی را خواستارم.
رای اداره کار در صورت اخراج موجه و غیرموجه
تفاوت این دو حالت، سرنوشت پرونده شما را مشخص خواهد کرد:
اخراج موجه
اگر کارفرما ثابت کند کارگر در انجام وظایف کوتاهی کرده یا آئین نامه های انضباطی را زیر پا گذاشته است (با رعایت نکردن تشریفات قانونی)،اخراج موجه تلقی شده و کارگر تنها مستحق دریافت سنوات (به ازای هر سال یک ماه) و حقوق معوقه است.
اخراج غیرموجه
در این حالت، هیئت حکم به “بازگشت به کار” می دهد. کارفرما ملزم است حقوق تمام ماه هایی که کارگر اخراج بوده را پرداخت کند. اگر کارگر تمایلی به بازگشت نداشته باشد، کارفرما علاوه بر سنوات، معمولاً به پرداخت خسارت حق سنوات مازاد نیز محکوم می شود.
عدم اجرای حکم بازگشت به کار
گاهی کارفرما با وجود رای قطعی، از ورود کارگر به کارگاه جلوگیری می کند.
- راهکار قانونی: کارگر بایستی از واحد اجرای احکام دادگستری تقاضای صدور اجراییه کند. اگر باز هم کارفرما ممانعت کند، کارگر مستحق دریافت خسارت اخراج غیرموجه (حق سنوات بیشتر) خواهد بود و می تواند برای بیمه بیکاری اقدام کند.
وضعیت حق بیمه در ایام بلاتکلیفی
یکی از مهم ترین امتیازاتی که در صورت صدور حکم “بازگشت به کار” به نیروی کار تعلق می گیرد، احیای سوابق بیمه ای است. وقتی دادگاه حکم می دهد که اخراج غیرقانونی بوده، کارفرما موظف است حق بیمه ماه هایی که نیروی کار در محل کار حضور نداشته (فاصله اخراج تا بازگشت) را به سازمان تامین اجتماعی پرداخت کند. این موضوع باعث می شود در سوابق بازنشستگی نیروی کار حتی یک روز هم خلاء ایجاد نشود. در صورتی که کارفرما اینکار را انجام نمی دهد، شکایت از کارفرما بابت بیمه را می توانید در اداره کار مطرح کنید.
تفاوت استعفا با اخراج از نظر قانونی
بسیاری از کارفرمایان برای فرار از تبعات اخراج، نیروی کار را تحت فشار قرار می دهند تا خود استعفا دهد. توجه به این نکته ضروری است که در صورت استعفا، این فرد حق دریافت “بیمه بیکاری” را ندارد. در حالی که در صورت اخراج غیرارادی، حتی اگر فرد به کار بازنگردد، دولت موظف است تا زمان یافتن شغل جدید به وی مقرری بیمه بیکاری پرداخت کند. بنابراین، نیروی کار بایستی تلاش کند هرگز در تحت فشار کارفرما، برگه تسویه حساب یا استعفا را امضا نکند.
پرسش های متداول
در این بخش از نوشتار به بررسی تعدادی از پرسش های پرتکرار و پاسخ به آن ها می پردازیم:
آیا کارفرما می تواند به دلیل “قصور در انجام وظیفه” یا “بی انضباطی” بدون پرداخت سنوات، نیروی کار را اخراج کند؟
خیر؛ حتی اگر اخراج نیروی کار به دلیل قصور یا بی انضباطی کاملاً موجه و قانونی باشد، کارفرما باز هم مکلف است حق سنوات (به ازای هر سال سابقه، یک ماه آخرین حقوق) را به کارگر پرداخت کند. بر اساس رویه قضایی، هیچ تخلفی مانع از دریافت حق سنوات ذخیره شده نیروی کار نمی شود و تنها چیزی که کارگر ممکن است از دست بدهد، فرصت “بازگشت به کار” است.
در صورت تمام شدن قرارداد، آیا باز هم امکان شکایت وجود دارد؟
بله؛ برای دریافت سنوات و مانده مرخصی، حتی پس از پایان قرارداد هم فرصت هست.
آیا در دوران آزمایشی هم امکان شکایت از اخراج وجود دارد؟
در دوره آزمایشی طرفین امکان فسخ قرارداد را دارند، اما حقوق وزهای کارکرد حتماً بایستی پرداخت شود.
میزان بیمه بیکاری چقدر است؟
حدود 55 درصد متوسط حقوق 3 ماه آخر (به اضافه حق عائله مندی برای افراد متاهل).
سخن پایانی
اخراج پایان مسیر شغلی شما نیست، بلکه شروع یک فرایند حقوقی برای احقاق حق است. قانون کار با نگاهی حمایتی به کارگر، مسیرهای متعددی جهت بازگشت به کار یا درخواست خسارت عادلانه را پیش بینی کرده است. با آگاهی از قوانین و استفاده از تخصص مشاورین حقوقی، اجازه آن را ندهید تا فشارهای اقتصادی و رفتارهای سلیقه ای، امنیت شغلی و آینده تان را به خطر بیاندازند.
شما با شکایت از کارفرما و طی کردن درست مراحل می توانید به حق خود برسید. اگر قراردادی ندارید، مقاله ما به عنوان شکایت از کارفرما بدون قرارداد را حتما مطالعه کنید.
در صورت نیاز به مشاوره با شماره های داخل سایت تماس بگیرید و یا به وکیل آنلاین اداره کار پیام بدهید.
