قرارداد کار را می توان یک توافق بین کارگر و کارفرما دانست که براساس آن کارگر موظف می شود در ازای دریافت مزد برای شخص کارفرما کار کند.
قرارداد کاری می تواند به صورت دائمی یا پاره وقت تنظیم شود و باید براساس قانون اداره کار و تامین اجتماعی نوشته شود و از همین رو تنظیم قرارداد فی مابین کارگر و کارفرما اهمیت بالایی برخورد است و برای کارفرما مزایایی دارد که متاسفانه برخی ها از تنظیم آن سر باز می زنند.
قرارداد کار چیست؟
سندی رسمی است که براساس توافق دو طرف کارگر و کارفرما و چهارچوب های مشخص، در آن شروع و پایان کار مشخص شده است و در صورتی که مورد توافق دو طرف باشد، با امضای آن یعنی همه موارد ذکر شده داخل قرارداد مورد تایید می باشد.
براساس ماده 7 قانون کار، کارگر در قبال حق السعی که دریافت می کند، چه موقت یا دائم، برای کارفرما کار می کند، حال می خواهد قرارداد کتبی باشد یا شفاهی.
نکته را عرض کنیم که برخی از کارفرمایان فکر می کنند اگر با کارگر قرارداد نبندند، او نمی تواند شکایتی انجام بدهد که براساس همین ماده قانون گفته شده، شکایت از کارفرما بدون قرارداد نیز امکان پذیر است.
محل تنظیم قرارداد کاری و محل انجام تعهد
بطور کلی باید محل تنظیم کلیه قراردادها معین باشد، زیرا طبق قانون آیین دادرسی مدنی محل تنظیم قرارداد نقش مهمی در تعیین دادگاهی که صالح در رسیدگی به اختلاف ناشی از قرارداد است، خواهد داشت.
محل انحام تعهد نیز در برخی قراردادها معین شود به خصوص در قراردادهایی که خدماتی باید ارائه شود یا کالایی میبایست تحویل بشود.
اگر محل انجام تعهد به دلایلی مشخص نشود، در محلی که قراردا در آنجا تنظیم شده، باید تعهد انجام بگیرد، مگر اینکه طبق عرف، محل خاصی اقتضاء نماید.
شرایط و تعهدات طرفین در قرارداد کار
شرایطی که ضمن قرارداد تعیین می شوند به یکی از سه دسته زیر تقسیم می شود :
- شرایطی که باطل هستند و باعث می شوند قرارداد نیز باطل شود. مثل شرطی که برای زمان انجام قراردادی اعلام می شود، بدون اینکه زمان دقیق پایان مهلت مشخص شود.
- شرایطی که باطل هستند ولی به سلامت قراردادی لطمه ای نمی زند، فرضا کسی مغازه ای را به دیگری بفروشد و شرط کند که حتما باید فرزند خریدار نیز در آن مغازه کار کند.
- شرایطی که باطل هستند و تخلف از آنها باعث می شود برای طرف دیگر حق فسخ پیدا شود یا جریمه و خسارتی پرداخت کند.
حق فسخ قرارداد کار چیست؟
حق فسخ گاهی در یک قرارداد که لازم است ( یعنی هیچکدام از طرفین نمی توانند آنرا بهم بزنند مگر در قرارداد برای یک طرف حق فسخ پیش بینی شده باشد ) حق فسخ پیش بینی می شود و بدین ترتیب به یک طرف اجازه یا اختیار داده می شود که قراردادی که برای طرفین لازم الاجرا است، تحت شرایطی برهم بزند.
به این اختیار اصطلاحاً خیار گفته می شود. در قانون مدنی از ده نوع خیار یاد شده است. بعنوان مثال اگر کسی اتومبیلی را خریداری کند و بعداً مشخص شود که اتومبیل قبلاً تصادفی بوده است می تواند بدلیل خیار عیب آن معامله را یک طرفه به هم بزند نکته مهم در مورد حق فسخ این است که شخصی که دارای حق فسخ می باشد باید پس از اطلاع از ایرادی که در معامله وجود داشته یا شرایطی که خیار فسخ برای وی ایجاد شده فوراً قصد خود را بر فسخ به طرف مقابل اطلاع بدهد.
خاتمه قرارداد کار
قرارداد کار نیز مانند هر قرارداد دیگری ممکن است به دلایلی خاتمه یافته و رابطه کارگری و کارفرمایی قطع شود. این رابطه به گونه ای است که چون در صورت خاتمه تکالیفی برای طرفین خصوصا کارفرما ایجاد می شود و انجام آن ضروری می گردد، ممکن است بین کارگر و کارفغرما در خصوص پایان و خاتمه یافتن قرارداد و در خصوص انجام تعهدات و تکالیف ناشی از قرارداد و خاتمه کار اختلاف حاصل گردد و منجر شکایت از کارفرما شود.
مواردی که باعث پایان یافتن قرارداد کار از لحاظ قانونی می شود عبارتند از :
- پایان کار در قرارداد کار معین
- از کار افتادگی کلی کارگر
- اخراج
- استعفا
- بازنشستگی
- مشکلات قضایی
- فوت
در قرارداد کار چه نکاتی باید ذکر شود؟
یکی از سوالاتی که زیاد مطرح است، این می باشد که در تنظیم قرارداد کاری باید چه مواردی اشاره کرد و چه مواردی را باید داخل آن نوشت که مهمترین آنها عبارتند از :
- موضوع قرارداد و نام شغل ( عنوان شغل کارگر )
- مشخص کردن وظایف کار
- مدت زمان قرارداد
- مشخص کردن محل کار
- نحوه تسویه حساب و مشخص کردن مزد دریافتی
- شیوه پرداخت
- مشخص کردن اضافه کاری
مواردی که ذکر آنها در قرارداد خلاف قانون است عبارتند از :
- فعالیت کارگر بدون بیمه تامین اجتماعی
- کار کردن بیشتر از ساعت قانونی بدون دریافت مزد
- دادن حقوق به شرط داشتن فروش
- پرداخت کردن حق بیمه به صورت نقدی به خود کارگر
- مشخص کردن مرخصی استعلاجی ( مثلا سالی .. روز )
- دادن حقوق کمتر از مصوبه وزارت کار
- انجام اضافه کاری آن هم به صورت اجباری
قرارداد کار آزمایشی
قرارداد کار آزمایشی نوعی از قرارداد کار است که به کارفرما این امکان را می دهد پیش از شروع کار رسمی کارگر، توانایی، مهارت و شرایط همکاری او را در عمل ارزیابی کنند.
بر اساس ماده ۱۱ قانون کار، در برخی مشاغل می توان مدت زمانی را به عنوان دوره آزمایشی در نظر گرفت. در این دوره، رابطه کارگری و کارفرمایی برقرار است، اما هر یک از طرفین حق فسخ قرارداد را دارند.
مدت قرارداد آزمایشی محدود است
مدت قرارداد آزمایشی نمی تواند برای یک بازه طولانی باشد. قانون گذار سقف آن را مشخص کرده و اجازه نداده کارفرما با طولانی کردن این دوره، از تعهدات قانونی خود سرباز رند. بنابراین اگر دوره آزمایشی بیش از حد مقرر باشد، از نظر اداره کار قرارداد از ابتدا عادی تلقی می شود.
در دوره آزمایشی، کارگر «کارگر» محسوب می شود
یکی از اشتباهات رایج کارفرمایان این است که تصور می کنند در دوره آزمایشی، الزام قانونی ندارند. در حالی که در این دوره نیز:
- پرداخت مزد الزامی است
- کارگر مشمول قانون کار محسوب می شود
- رابطه کارگری و کارفرمایی وجود دارد
حق فسخ بدون الزام به ادامه همکاری
در دوره آزمایشی، هر یک از طرفین می توانند بدون نیاز به دلیل خاص، قرارداد را فسخ کنند. اما اگر فسخ از سوی کارفرما باشد، باید حقوق و مزایای مدت کار انجام شده پرداخت شود و اگر فسخ از سوی کارگر باشد، فقط بابت روزهای کارکرد، مزد دریافت می کند.
اگر در قرارداد، به صورت شفاف به «دوره آزمایشی» اشاره نشده باشد، کارفرما نمی تواند بعداً به آن استناد کند. این موضوع از موارد پرتکرار در شکایات اداره کار است.
بسیاری از اختلافات ناشی از اخراج در دوره آزمایشی، به دلیل تنظیم نادرست قرارداد ایجاد می شود و همین جاست که نقش وکیل اداره کار در تهران پررنگ می شود.
قرارداد کارآموزی و آموزشی
قرارداد کارآموزی، قراردادی متفاوت از قرارداد کار عادی است و هدف اصلی آن یادگیری مهارت و آموزش عملی است، نه صرفا انجام کار به نفع کارفرما. این نوع قرارداد تحت مواد ۱۰۷ تا ۱۱۸ قانون کار پیش بینی شده است.
در قرارداد کارآموزی، فرد به عنوان «کارآموز» شناخته می شود و کارفرما موظف است امکانات آموزش، نظارت و ارتقای مهارت را فراهم کند.
ماهیت قرارداد کارآموزی
- این قرارداد بیشتر آموزشی – مهارتی است
- کارآموز لزوماً جایگزین نیروی کار ثابت نیست
- هدف، تربیت نیروی متخصص برای ورود به بازار کار است
اگر کارفرما از کارآموز مانند کارگر عادی استفاده کند، در صورت شکایت، اداره کار قرارداد را کارگری تلقی می کند.
بر اساس ماده ۱۱۳ قانون کار، کارآموزان از حقوق حداقلی مشخصی برخوردارند، از جمله:
- دریافت کمک هزینه یا مزد متناسب با دوره کارآموزی
- برخورداری از شرایط ایمن و انسانی کار
- تحت پوشش قرار گرفتن از نظر بیمه و حمایت های قانونی
بر اساس ماده ۳۳ قانون تأمین اجتماعی، کارآموزان نیز مشمول مقررات بیمه تأمین اجتماعی هستند و:
- مسئولیت پرداخت حق بیمه بر عهده کارفرما است
- عدم بیمه کردن کارآموز، تخلف محسوب می شود
- جریمه عدم پرداخت بیمه، مستقیماً متوجه کارفرما خواهد بود
شما در صورتی که نیاز به قرارداد کار دارید، می توانید با شماره داخل سایت تماس گرفته و یا با وکیل آنلاین صحبت کنید و در صورتی که مشکل بیمه ای دارید و یا جریمه سنگین شده اید، وکیل بیمه تامین اجتماعی می تواند راهکار های مناسبی ارائه دهد.
