تغلیظ دیه چیست؟

تغلیظ دیه به معنای افزایش آن است که اگر جرمی در یکی از ماه های حرام ماه رجب، ذی القعده، ذی الحجه و محرم اتفاق افتد، مجازات دیه افزایش پیدا می کند.

براساس ماده 555 قانون مجازات اسلامی هرگاه در یکی از ماه های حرام یا در نزدیکی حرم مکه جنایتی رخ بدهد که عمدی یا غیرعمدی باشد، علاوه بر دیه کامل عرف، یک سوم دیگر به آن اضافه می شود و دیگر مکان های مقدس شامل این قانون نمی شود.

براساس ماده ۵۵۶ قانون مجازات اسلامی، تغلیظ دیه فرق نمی کند که شخص بالغ باشد با نابالغ، مرد باشد یا زن و مسلمان باشد یا غیرمسلمان. این ماده قانون در مورد سقط جنین نیز گفته است که براساس همین ماده قانون در صورتی که روح در جنین پیدایش کرده باشد، شامل افزایش دیه می شود.

مطابق ماده ۵۵۷ قانون مجازات اسلامی :

تغلیظ دیه مخصوص قتل نفس است و در جنایت بر اعضاء و منافع جاری نیست.

منظور از جنایت بر اعضاء چیست؟

هنگامی که بافت فیزیکی آسیب ببنید، جنایت بر اعضاء رخ داده است. یعنی بر ظاهر آسیب وارد شده مانند قطع شدن دست، شکستن استخوان پا، کنده شدن گوش، بریدگی روی صورت (حارصه یا دامیه)، یا از بین رفتن یک چشم. در مواردی که دیه در قانون مشخص شده است، دیه مقدر گفته می شود و اگر در قانون عدد مشخصی نداشته باشد، به آن ارش گفته می شود.

منظور از جنایت بر منافع چیست؟

هنگامی که یک عضو از لحاظ ظاهری سالم باشد ولی کارکرد خود را از دست داده باشد، جنایت بر منافع می گویند. برای مثال شخصی در یک تصادف عصب های گوشش آسیب می بیند و شخص شنوایی خود را از دست می دهد ولی ظاهر گوش سالم می باشد. از دیگر مثال ها می توان به این موارد اشاره کرد : از دست دادن بینایی، بویایی، چشایی، قدرت تکلم، عقل، حافظه و یا از بین رفتن توانایی کنترل ادرار.

بیشتر بخوانید : وکیل دیه در تهران

شرایط تغلیظ دیه در ماه حرام چیست؟

در قانون برای افزایش دیه شرایطی تعیین شده است که در ادامه با یکدیگر همه موارد را بررسی می کنیم :

رخ دادن جنایت در ماه حرام

باید جنایت در یکی از ماه های حرام انجام شود که این ماهها عبارتند از : ماه محرم، رجب، ذی القعده یا ذی الحجه. اگر جنایت در یکی از ماه های غیرحرام اتفاق افتاده باشد و شخص در ماه حرام فوت کند، شامل افزایش دیه نمی شود. همچنین اگر جنایت در یکی از ماه های حرام رخ داده باشد و شخص پس از مدتی فوت کند که در ماه حرام نباشد، دیه تغلیظ پیدا نمی کند.

حتما قتل در ماه حرام باید اتفاق افتاده باشد.

توجه داشته باشید افزایش دیه فقط مخصوصا نفس می باشد و شامل اعضاء بدن یا جراحات وارده نمی شود. دومین نکته این است جنایت و فوت باید در ماه حرام رخ داده باشد تا شامل افزایش دیه شود.

وقوع قتل در حرم مکه

یکی دیگر از شرایط افزایش دیه، وقوع قتل در حرم مکه می باشد که دیه نفس افزایش پیدا می کند و دیگر مکان های مقدس شامل این موضوع نمی شود.

آیا شرکت بیمه، دیه ماه های حرام را کامل پرداخت می کند؟

هنگامی که شخصی تصادف می کند و منجر به فوت شخص دیگر می شود، نگرانی این را دارد که آیا شرکت بیمه افزایش دیه را پرداخت می کند یا خیر؟ براساس ماده ۸ قانون بیمه اجباری شخص ثالث تمامی شرکت های بیمه باید معادل دیه پرداختی (شامل دیه ماه های عادی یا دیه تغلیظ شده ماه های حرام) به طور کامل و تا سقف تعهدات بیمه نامه پرداخت کنند.

ماه رمضان و صفر ماه حرام نیستند

یکی از باورهای اشتباه که بین این است که تصور می کنند ماه رمضان و صفر جزو ماه های حرام می باشد.

اما باید بدانید که از نظر قانونی و شرعی، ماه های حرام شامل ۴ ماه (محرم، رجب، ذی القعده و ذی الحجه) است. یعنی دیه نفس در ماه رمضان و صفر، همانند دیگر ماه های عادی می باشد.