شکایت از کلاهبرداری ارز دیجیتال، در ایران زیر مجموعه جرایم رایانه ای و کلاهبرداری می باشد که برای شروع شکایت نیاز به شکواییه دارید که از طریق دفتر خدمات قضایی آن را ثبت کنید.
ارز دیجیتال به دلیل اینکه وابسته به ارگان و یا نهادی نمی باشد در برخی مواقع شکایت از کلاهبرداری ارز دیجیتال به جایی نمی رسد. اما در برخی مواقع نیز می توان جرم رخ داده را در قالب کلاهبرداری اینترنتی آورد و با یک شکایت کیفری، به راحتی به حق و حقوق خود برسید.
توجه داشته باشید، اگر قصد شکایت از صرافی ایرانی دارید، به دلیل اینکه داخل کشور است، براحتی می توان شکایت کند ولی در رابطه با صرافی خارجی معمولا شکایت به نتیجه ای نمی رسد، مگر از طریق مراجع بین المللی اقدام کرد که در این زمینه نیاز به یک وکیل بین المللی دارید.
منظور از کلاهبرداری رمزارز در داخل ایران چیست؟
کلاهبرداری ارز دیجیتال یا رمزارز در ایران، مجموعه ای از اقدامات فریبکارانه است که مجرم با سوءاستفاده از ماهیت غیرمتمرکز شبکه های بلاک چین و ناآگاهی فنی مال باخته، اقدام به سرقت دارایی او می کند.
براساس ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه ای که برابر است با ماده ۷۴۱ قانون مجازات اسلامی، هرگونه تحصیل نامشروع وجه یا مال از طریق فریب سیستم های رایانه ای، کلاهبرداری رایانه ای تلقی شده و پیگرد کیفری دارد.
در ایران معمولا از طریق 5 روش بیشترین کلاهبرداری ها انجام می شود که براساس صحبت های وکیل کلاهبرداری مجموعه ما عبارتند از :
سرمایه گذاری در پروژه ای با سود غیرعادی (پانزی)
مجرمان با راه اندازی سایت ها یا ربات های سرمایه گذاری، وعده پرداخت سودهای ثابت و نجومی (مثلاً ماهیانه ۲۰ درصد در قالب تتر) را می دهند. در این ساختار، سود افراد قدیمی از واریزی افراد جدید تأمین می شود. پس از مدتی که ورودی سرمایه کاهش یافت، سایت از دسترس خارج شده و دارایی ها به سرقت می رود.
انتقال به کیف پولی که بعدا ناپدید می شود
در این روش، مال باخته برای خرید یک ارز جدید یا شرکت در یک عرضه اولیه (ICO) ترغیب می شود تا تتر یا اتریوم خود را به یک آدرس مشخص ارسال کند. پس از واریز، کلاهبردار تمام نقدینگی استخر را خالی کرده (Rug Pull) یا کیف پول واسط را به طور کامل از شبکه حذف می کند و مال باخته با توکن های بی ارزش و غیرقابل فروش رها می شود.
خرید و فروش در کانال های تلگرامی بدون سابقه معتبر
کانال ها و گروه های تلگرامی بی هویت با پیشنهاد قیمت هایی وسوسه کننده تر از صرافی های رسمی، اقدام به معامله مستقیم (OTC) می کنند. قربانی، وجه ریالی را به شماره کارت اعلام شده واریز می کند، اما مدیر کانال بلافاصله پس از دریافت وجه، کاربر را مسدود کرده و هیچ ارز دیجیتالی به کیف پول او واریز نمی کند.
ادعای «رفع محدودیت» در ازای واریز مجدد
صرافی ها یا پلتفرم های جعلی، ابتدا اجازه می دهند کاربر سود خوبی روی صفحه نمایشگر خود ببیند، اما هنگام درخواست برداشت (Withdraw)، حساب کاربری را مسدود می کنند. سپس پشتیبانی این سایت های جعلی ادعا می کند که برای آزادسازی موجودی، پرداخت مالیات، هزینه احراز هویت (KYC) یا کارمزد شبکه الزامی است. این واریزهای مجدد صرفاً سرقت مبالغ بیشتر از قربانی است و هیچ گاه منجر به رفع مسدودی نمی شود.
ایردراپ هایی که در عمل برای گرفتن دسترسی کیف پول طراحی شده اند
مجرمان با ارسال لینک های فیشینگ تحت عنوان «دریافت توکن رایگان» (Airdrop)، کاربر را ترغیب می کنند تا کیف پول Web3 خود (مانند متامسک یا تراست ولت) را به سایت متصل کند. کاربر با تأیید یک قرارداد هوشمند مخرب (Smart Contract)، ناآگاهانه مجوز برداشت (Approve) کل موجودی را به هکر می دهد و در کسری از ثانیه، تمام ارزهای او سرقت می شود.
نحوه شکایت از کلاهبرداری ارز دیجیتال
نحوه شکایت از کلاهبرداری ارز دیجیتال، اولین قدم آن مدارک است و دومین قدم این می باشد که شاکی یا وکیل ارز دیجیتال او، براساس جرم رخ داده اقدام به تنظیم شکواییه کند و پس از تکمیل باید در فلش یا سی دی بریزد.
سومین قدم داشتن حساب کاربری در ثنا می باشد که همراه شکواییه و مدارک و کارت ملی، به دفتر خدمات قضایی مراجعه کرده و پس از ثبت شکایت و پرداخت هزینه های مربوطه، منتظر می ماند تا پرونده به دادگاه صالح ارجاع داده شود و سپس تمامی مراحل از طریق سامانه ثنا برای شما ابلاغ می شود.
برای شکایت کلاهبرداری ارز دیجیتال یا هر شکایت دیگری شما نیاز به سامانه ثنا دارید که برای ثبت نام می توانید از طریق سایت adliran.ir اقدام کنید و یا هنگامی که به دفتر خدمات قضایی مراجعه می کنید، از آنها بخواهید که برای شما یک حساب کاربری در سامانه ایجاد کنند.
آیا شکایت از کلاهبرداری ارز دیجیتال قابل پیگیری است؟
بله، برخلاف تصور رایج که ارزهای دیجیتال را غیرقابل پیگیری می داند، شکایت در این حوزه در قانون کاملاً قابل پیگیری است، اما میزان موفقیت پرونده به نحوه خروج سرمایه و نوع کلاهبرداری بستگی دارد.
چنانچه کلاهبرداری شامل تبادل ریالی باشد (مانند خرید از کانال تلگرامی)، بازپرس دادسرای جرایم رایانه ای بلافاصله حساب بانکی مقصد را مسدود کرده و هویت صاحب حساب از طریق سیستم بانکی ایران کشف می شود.
اگر دارایی مستقیماً به صورت رمزارز سرقت شده باشد، پلیس فتا از طریق فرآیند «تحلیل درون شبکه ای» (On-chain Analysis)، شناسه تراکنش ها (TxID) را ردیابی می کند. اگر کلاهبردار دارایی مسروقه را برای نقد کردن به یکی از صرافی های داخلی (ایرانی) منتقل کرده باشد، با دستور قضایی، حساب کاربری وی در صرافی مسدود شده و دارایی توقیف می گردد.
مشکل اصلی این است که دارایی مسروقه به صرافی های غیرمتمرکز (DEX) یا صرافی های خارجی بدون نیاز به احراز هویت منتقل شود. در این موارد، قاضی نیازمند صدور نیابت قضایی بین المللی یا استعالم از طریق پلیس اینترپل است که رویه ای زمان بر و دشوار محسوب می شود.
مدارک لازم برای ثبت شکایت
داشتن مدارک قوی و کامل در جرایم رایانه ای حرف اول را می زند. برای اینکه شکایت شما در دادسرا و پلیس فتا به سرعت روند اجرایی به خود بگیرد، باید مدارک زیر را ضمیمه شکواییه خود کنید:
۱. رسیدهای تراکنش بانکی: پرینت تراکنش های انجام شده به مهر بانک از تمامی واریزی های ریالی به حساب کلاهبردار یا درگاه های پرداخت جعلی.
۲. شناسه تراکنش های رمزارزی (TxID/Hash): رشته کدهای اختصاصی هر تراکنش که اثبات می کند چه ارزی، در چه زمانی، از چه شبکه ای و به چه آدرسی منتقل شده است.
۳. آدرس کیف پول ها: ارائه دقیق آدرس کیف پول مبدأ (کیف پول شما) و آدرس کیف پول مقصد (کیف پول کلاهبردار).
۴. اسکرین شات از تمامی چت ها، پیام ها، رسیدهای تلگرامی، آدرس کانال ها و وب سایت های جعلی پیش از آنکه توسط کلاهبردار پاک شوند (تهیه نسخه پرینت شده الزامی است).
بیشتر بخوانید : وکیل ارز دیجیتال در تهران
۵. اصل کارت ملی و شناسنامه به همراه حساب کاربری فعال در سامانه ثنا جهت ثبت رسمی دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی.
سخن پایانی
شکایت از کلاهبرداری ارز دیجیتال در قانون قابل پیگیری می باشد و شما باید مدارک محکمی داشته باشید و توصیه می کنیم قبلا از اقدام حتما با یک وکیل مشاوره داشته باشید تا به شما بگوید که آیا شکایت کردن شما فایده ای دارد یا خیر و اگر دارد در نحوه آمادن کردن شکایت به شما کمک کند.
