قوه قضاییه در ایران نهادی مستقل است که وظیفه اصلی آن پشتیبانی از حقوق فردی و اجتامعی و تحقق بخشیدن به عدالت است.
این قوه به عنوان یکی از سه قوه حاکم در نظام جهموری اسلامی، مسئول رسیدگی به اختلافات، اجرای قوانین و حفظ نظم و امنیت قضایی است.
معرفی قوه قضاییه
قوه قضاییه را می توان جزوء سه قوه مهم کشور دانست که بر مبنای قانون اساسی مستقل می باشد و حقوق شهروندان را پشتیبانی می کند و مسیر او تحقق عدالت است.
تصور کنید در کشور هیچ قانونی نباشد و قوه قضاییه دیگر وجود نداشته باشد، دیگر اختلافات مربوط به دعاوی حل نشده باقی می ماند و به عبارت دیگر قانون جنگل می شود و هرکسی که زورش بیشتر است، می تواند حقوق دیگران که ضعیف تر می باشند را از بین ببرد.
برای مثال اگر شما اختلاف ملکی داشته باشید و قانونی وجود نداشته باشد، ملک را از دست می دهید و وکیل ملکی و در کل وکیل پایه یک دادگستری اینجا به کار نمی آید و باید با زور اقدام به گرفتن حق و حقوق خود کنید.
بر اساس اصل ۱۵۶ قانون اساسی، قوه قضاییه اختیارات خود برای درست اجرا شدن قوانین و کشف جرم و تعقیب مجرمین دارد و باید تمام توان خود را برای احیای حقوق عامه بکار بگیرد.
وظایف و اختیارات قوه قضاییه
رسیدگی به تظلمات و شکایات : رسیدگی به دعوای حقوقی و کیفری و صدور حکم در مورد آنها.
در دعاوی حقوقی شما بهتر است از وکیل حقوقی، برای دعاوی کیفری از وکیل کیفری و برای دعاوی خانواده، از وکیل خانواده یا وکیل طلاق و وکیل مهریه کمک بگیرید.
اجرا عدالت : تلاش برای تحقق عدالت در جامعه و رفع اختلافات
نظارات بر حسن اجرای قوانین : نظارت برای اجرای صحیح قوانین توسط دستگاه های دولتی و خصوصی
احیای حقوق عامه : تلاش برای حفظ حقوق و آزادی های مشروع شهروندان.
پیشگیری از وقوع جرم : اقداماتی برای جلوگیری از ارتکاب جرم در جامعه
اصلاح مجرمین : تلاش برای بازپروری و اصلاح مجرمان و بازگرداندن آنها به جامعه
ساختار قوه قضاییه
قوه قضاییه، از واحد های مختلفی تشکیل شده است که عبارتند از :
- دادگاه و دادسرا : مرجع رسیدگی به دعاوی حقوقی و کیفری
- دیوان عالی کشور : وظیفه نظارت بر اجرای صحیح قوانین در محاکم و ایجاد وحدت رویه قضایی را بر عهده دارد. اگر کار شما به دیوان عالی بر خورده، حتما با یک وکیل دیوان عالی کشور مجرب مشورت کنید.
- دیوان عدالت اداری : رسیدگی به شکایات از تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی. جهت مشاوره با وکیل دیوان عدالت اداری با شماره های پایین سایت تماس بگیرید.
- سازمان بازرسی کل کشور : نظارت بر حسن عملکرد دستگاه های دولتی و جلوگیری از فساد.
- سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور : مدیریت و نظارت بر زندان ها و مراکز تامینی.
رئیس قوه قضاییه
رئیس قوه قضاییه، بالاترین مقام اجرایی در این قوه است که توسط رهبر برای مدت پنج سال منصوب می شود.
قوه قضاییه به عنوان یکی از قوای سه گانه، مستلق از قوه مجریه و مقننه عمل می کند، اما با این دو قوه ارتباط دارد و برخی از امور با همکاری آنها انجام می شود.
تشکیلات قضایی در ایران
بسیاری از ارگان ها هستند که زیر نظر قوه قضاییه فعالیت می کنند که قوه قضاییه با راه اندازی یک شورا عالی، هر هفته با آنها جلسه برگزار می کند که مهمترین این ارگان ها عبارتند از :
- دادگاه حقوقی و کیفری و دادگاه های صلح
- دادگاه تجدید نظر
- دیوان عالی کشور
- دادستانی کل کشور
- دادسرا و دادگاه عالی انتظامی قضات
- دادگاه ویژه روحانیت
- دادگاه انقلاب
- دیوان عدالت اداری
- سازمان قضایی نیروهای مسلح
- سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
- دادگستری استان
- سازمان پزشکی قانونی
- سازمان بازرسی کل کشور
- شوراهای حل اختلاف
- شورای عالی نظارت
سخن پایانی
قوه قضاییه مرجع رسیدگی به تمامی دعاوی می باشد و تمامی تلاش خود را می کند که قانون به نحو احسن اجرا شود. اما کاستی هایی داشته و افرادی که با دادگاه ها سر و کار داشته اند، کاملا متوجه این موضوع شده اند. به هر حال قوه قضاییه یک نهاد امنیتی و حفاظتی می باشد و به امید روزی که تمامی مشکلات موجود در خود سازمان را رفع کند.
